2014-11-17

De Leopoldo Senghor et Platone

De Leopoldo Senghor nonnumquam nuper cogitabam, eiusque carmina orationesque de antiquitate habitas legebam.

Leopoldus ille, quippe qui inter Gallos contra Germanos militavisset, una cum aliis captivis coloniariis in variis castris tenebatur, et tandem in ea quae Frontstalag 230 dicebantur. Nam pro "libertate, aequitate, fraternitate" niti unum est atque idoneum fortasse poetis; alterum autem est pro iisdem contra Germanos militare, sed fortuna Leopoldo favisse videtur. Nonnulla relatu digna in illis castris evenerunt (ibi enim ille Henricum et Robertum Eboué noverat, quorum sororem anno 1946º in matrimonium duxit), et haec relata sunt variis in locis; sed quae studium mihi maxime excitant, ea enarravit Leopoldus in oratione, quam anno 1977º coram Monacensibus habuit: nam ibi is amplificavit argumenta, quae eodem anno Dacariae coram Latine loquentibus Gallice explicaverat.

Ibi enim dixit Leopoldus se in illis castris, in cenaculo quodam, florilegium offendisse philosophiae Platonicae et Graece conscriptum et annotationibus Gallicis refertum. Se annos quattuor Graecas litteras docuisse Turonenses; tunc vero, cum Germani pollerent, omnia ad mare magnum facta infra gesta borealium habita esse, quo meliores viderentur proavi illorum, quorum arma tunc temporis in Europa dominarentur.

Quam paradoxum hoc mihi legenti videtur! Nam ille vir Africanus miram sapientiam eorum, qui ad maris litora et in regionibus meridionalibus habitaverant, manu tenuit evolvitque, et de bonis et pulchris Graece et Gallice legebat, dum captus tenetur a victoribus septentrionalibus, qui se immemores praestabant humanitatis antiquae, in qua Africa ipsa haud minimam partem egerat.

Dixit porro Leopoldus se annos triginta et quinque meditatum esse de eodem paradoxo, quo motum esset ut argumenta, quae in oratione explicaret, persequeretur. Suspicor alios quoque (nunc, ut Leopoldus, plerosque mortuos) similia inter id bellum invenisse: Europam, quae artibus et scientia maxime totius mundi polleret, quodammodo oblitam esse eius humanitatis, quae debuisset esse omnium artium magistram ac reginam; quae olim, etiamsi multis gentibus composita, uno tamen animo, una tamen lingua communi coniuncta esset, nihilominus tunc divisam esse in gentes, linguas, regimina potestatis avida; quae patrimonio ditissimo esset praedita, vilissimo se suosque sorores profligasse odio.

Suspicor verba Leopoldi aliquid Europaeis significare, quod difficile est verbis exprimere: ut magis fabula allegorica videatur quam humilis et pedestris enarratio rerum gestarum. Nobis autem, qui non solum adeo iuvenes simus, ut nobis nulla sit memoria illius belli, sed etiam nati simus in altero orbe terrarum, qui eiusdem belli doloribus praeter quasdam naves demersas sit paene liber, et qui neque antiquorum monumenta nec cicatrices proeliorum cotidie, sicut Europaei, videamus, talis recordatio remotior videtur, et fortasse ea de re magis mira.

Nobis enim illud bellum non idem fuit, quam Europaeis, nec idem postea significabat: Europaeis enim id bellum ostendit quosdam fines, quos transgredi illi non iam audent, ne animas suas una cum reliquiis suae humanitatis perdant; nobis autem fuit principium, unde coepimus bella nunc fere perpetua gerere ac contra voluntatem patrum patriae, ut Vasintoniae et Monroae et Ieffersonis, qui pacem praedicaverant, vim potius colere armorum. Quod si illud principium videtur immane atque abhorrendum, debemus etiam paulisper putare de illo captivo, qui in Frontstalag 230 tenebatur: an potuerit ille annos trigenta et quinque de Platonica philosophia humanitateque communi perdita cogitare, si recusaverint nostri avi ne arma sumerent ac mare Oceanum transgredi. Pulchrum enim est de humanitate paceque verba facere, sed verba pulchritudoque aliquando deficiunt. Quod videmus nunc cotidie in actis diurnis: Europa enim deliberat an sibi artius coalescendum sit, an Britanni Bruxellensibus obtemperaturi, an Cataloni vectigalia regi Hispanorum soluturi; nos autem deliberamus quot milites in Chaldaeorum tescas iterum missuri simus, ne fanatici latrones pergant odium promovere. Nescio autem ipse an credam nos revera tueri id, quod Leopoldus dixit se in cenaculo didicisse.

2014-09-20

Apud Donatum legimus de personis tribus, quae verbis accidunt:

Et prima persona non eget casu, sed admittit plerumque nominativum, ut:

  • verberor innocens,
  • liber servio.

Secund persona trahit casum vocativum, ut:

  • verberaris innocens,
  • servis liber.

Tertia trahit nominativum, ut:

  • verberatur innocens,
  • servit liber.

Quibus in exemplis, ut monstraret quos casus sibi traherent verba temporalia variis personis dicta, Donatus ea nomina sibi elegit quae, quamvis masculino genere prolata, nullum tamen discrimen inter casum nominandi et casum vocandi ostendunt.

Aliquando suspicor nos a grammaticis antiquis ludibrio haberi.

2014-09-12

De subuculis imparibus

Cum nonum Varronis de Lingua Latina evolverem (quem librum commendo non solum illis, quibus placet de numeris legere, sed etiam propter argumenta de analogia et anomalia et consuetudine prolata) ex inopinato delectatus sum hoc loco:

Quod dicunt nos dissimilitudinem potius gratam acceptamque habere quam similitudinem, itaque in vestitu, in supellectile delectari varietate, non paribus subuculis uxoris; respondeo: si varietas jucunditas, magis varium esse in quo alia sunt similia, alia non sunt; itaque sicut abacum argento ornari, ut alia paria sint, alia disparia, sic orationem.

Unde discimus quanti momenti Romanis (vel Varroni saltem) fuisse, uxorem variis et diversis formis subucularum vestiri. Quae fuerint subuculae etiam apud Varronem, inter fragmenta eius operis, quod De Vita Populi Romani inscriptum erat, invenimus:

  1. Posteaquam binas tunicas habere coeperunt, instituerunt vocare subuculam et indusium.
  2. Castula est palliolum praecinctui, quo nudae infra papillas praecinguntur; quo mulieres nunc et eo magis utuntur, postquam subuculis desierunt.

Qualis subucularum imparilitas gravibus viris Romanis, ut Catoni vel Ciceroni, delectaverit, nunc velim scire.

2014-08-18

De historia quadam sumpta brevis descriptio Floridensium:

Nullam Dei habent notitiam, neque ullam religionem: quod illis conspicuum est, veluti Sol et Luna, illis Deus est. Sacrificos habent quibus valde fidunt: magni enim sunt magi, arioli, et daemonum invocatores. Funguntur etiam ii sacrifici Medicorum et Chirurgorum munere; ejus rei causa semper circumferunt saccum herbis et medicamentis plenum, ad aegros curandos, qui plerumque venerea lue laborant: nam feminarum et virginum, quas Solis filias nuncupant, amoribus sunt admodum dediti; inter illos tamen etiam nonnulli sodomitae.

Cum decursu temporis multa mutantur: soles oriuntur occiduntque, homines in lucem nascuntur et in somnia umbrarum solvuntur, gentes insurgunt, imperium exercent, oblivione obducuntur; at sunt etiam nonnulla, quae maneant in perpetuum.