2014-12-11

De aliis carminibus Floridensibus

Propter donum benignum nuper a Sandra allatum, in nostra bibliotheca eundem librum quaesivi, unde carmen illud sumptum erat, et alia carmina (infra apposita) repperi, quae ad Floridam terram spectant. Sunt etiam alia in eodem libro, quae aut mentionem paeninsulae breviter faciunt aut civibus variis dicata sunt, sed haec ad locum ipsum praecipue pertinent.

De Lacu Aliciae: ad Richardum Eberhart (p. 169)

Cernis? Stagna grues transvolitant duae.
Sero sole fovens atra graves avis
  alas, colla recurvans,
    trunca pandit in arbore.

At lentum sub aquis reptile quod natat
bullas aereas cautius evomit;
  aut apricat in herbis:
    tignum vel lapidem putes.

Quod longo fuerat tempore me prius,
exspectatne tacens, dum peream brevis,
  ut quae sole cadente
    in silvas abeunt grues?

Tu marmotta monax quod docuit canens,
quod sancta ante diem quae periit cohors,
  clarae fulmina vitae
    atris noctibus elicis.

De Vere Floridae (p. 170)

Frigora desierant: iam flos eruperat albis
  nudus in arboribus,
mergebantque domos densae flammantibus altas
  fluctibus azaleae.
Spirabant flores zephyro mulcente benigni
  mellaque verque novum.
Nox venit. Ornatum magno cum flamine nimbi
  arbore deiciunt.
Dum maerent frutices, albi roseique coloris
  sparsa via est nivibus.

2014-11-17

De Leopoldo Senghor et Platone

De Leopoldo Senghor nonnumquam nuper cogitabam, eiusque carmina orationesque de antiquitate habitas legebam.

Leopoldus ille, quippe qui inter Gallos contra Germanos militavisset, una cum aliis captivis coloniariis in variis castris tenebatur, et tandem in ea quae Frontstalag 230 dicebantur. Nam pro "libertate, aequitate, fraternitate" niti unum est atque idoneum fortasse poetis; alterum autem est pro iisdem contra Germanos militare, sed fortuna Leopoldo favisse videtur. Nonnulla relatu digna in illis castris evenerunt (ibi enim ille Henricum et Robertum Eboué noverat, quorum sororem anno 1946º in matrimonium duxit), et haec relata sunt variis in locis; sed quae studium mihi maxime excitant, ea enarravit Leopoldus in oratione, quam anno 1977º coram Monacensibus habuit: nam ibi is amplificavit argumenta, quae eodem anno Dacariae coram Latine loquentibus Gallice explicaverat.

Ibi enim dixit Leopoldus se in illis castris, in cenaculo quodam, florilegium offendisse philosophiae Platonicae et Graece conscriptum et annotationibus Gallicis refertum. Se annos quattuor Graecas litteras docuisse Turonenses; tunc vero, cum Germani pollerent, omnia ad mare magnum facta infra gesta borealium habita esse, quo meliores viderentur proavi illorum, quorum arma tunc temporis in Europa dominarentur.

Quam paradoxum hoc mihi legenti videtur! Nam ille vir Africanus miram sapientiam eorum, qui ad maris litora et in regionibus meridionalibus habitaverant, manu tenuit evolvitque, et de bonis et pulchris Graece et Gallice legebat, dum captus tenetur a victoribus septentrionalibus, qui se immemores praestabant humanitatis antiquae, in qua Africa ipsa haud minimam partem egerat.

Dixit porro Leopoldus se annos triginta et quinque meditatum esse de eodem paradoxo, quo motum esset ut argumenta, quae in oratione explicaret, persequeretur. Suspicor alios quoque (nunc, ut Leopoldus, plerosque mortuos) similia inter id bellum invenisse: Europam, quae artibus et scientia maxime totius mundi polleret, quodammodo oblitam esse eius humanitatis, quae debuisset esse omnium artium magistram ac reginam; quae olim, etiamsi multis gentibus composita, uno tamen animo, una tamen lingua communi coniuncta esset, nihilominus tunc divisam esse in gentes, linguas, regimina potestatis avida; quae patrimonio ditissimo esset praedita, vilissimo se suosque sorores profligasse odio.

Suspicor verba Leopoldi aliquid Europaeis significare, quod difficile est verbis exprimere: ut magis fabula allegorica videatur quam humilis et pedestris enarratio rerum gestarum. Nobis autem, qui non solum adeo iuvenes simus, ut nobis nulla sit memoria illius belli, sed etiam nati simus in altero orbe terrarum, qui eiusdem belli doloribus praeter quasdam naves demersas sit paene liber, et qui neque antiquorum monumenta nec cicatrices proeliorum cotidie, sicut Europaei, videamus, talis recordatio remotior videtur, et fortasse ea de re magis mira.

Nobis enim illud bellum non idem fuit, quam Europaeis, nec idem postea significabat: Europaeis enim id bellum ostendit quosdam fines, quos transgredi illi non iam audent, ne animas suas una cum reliquiis suae humanitatis perdant; nobis autem fuit principium, unde coepimus bella nunc fere perpetua gerere ac contra voluntatem patrum patriae, ut Vasintoniae et Monroae et Ieffersonis, qui pacem praedicaverant, vim potius colere armorum. Quod si illud principium videtur immane atque abhorrendum, debemus etiam paulisper putare de illo captivo, qui in Frontstalag 230 tenebatur: an potuerit ille annos trigenta et quinque de Platonica philosophia humanitateque communi perdita cogitare, si recusaverint nostri avi ne arma sumerent ac mare Oceanum transgredi. Pulchrum enim est de humanitate paceque verba facere, sed verba pulchritudoque aliquando deficiunt. Quod videmus nunc cotidie in actis diurnis: Europa enim deliberat an sibi artius coalescendum sit, an Britanni Bruxellensibus obtemperaturi, an Cataloni vectigalia regi Hispanorum soluturi; nos autem deliberamus quot milites in Chaldaeorum tescas iterum missuri simus, ne fanatici latrones pergant odium promovere. Nescio autem ipse an credam nos revera tueri id, quod Leopoldus dixit se in cenaculo didicisse.

2014-09-20

Apud Donatum legimus de personis tribus, quae verbis accidunt:

Et prima persona non eget casu, sed admittit plerumque nominativum, ut:

  • verberor innocens,
  • liber servio.

Secund persona trahit casum vocativum, ut:

  • verberaris innocens,
  • servis liber.

Tertia trahit nominativum, ut:

  • verberatur innocens,
  • servit liber.

Quibus in exemplis, ut monstraret quos casus sibi traherent verba temporalia variis personis dicta, Donatus ea nomina sibi elegit quae, quamvis masculino genere prolata, nullum tamen discrimen inter casum nominandi et casum vocandi ostendunt.

Aliquando suspicor nos a grammaticis antiquis ludibrio haberi.

2014-09-12

De subuculis imparibus

Cum nonum Varronis de Lingua Latina evolverem (quem librum commendo non solum illis, quibus placet de numeris legere, sed etiam propter argumenta de analogia et anomalia et consuetudine prolata) ex inopinato delectatus sum hoc loco:

Quod dicunt nos dissimilitudinem potius gratam acceptamque habere quam similitudinem, itaque in vestitu, in supellectile delectari varietate, non paribus subuculis uxoris; respondeo: si varietas jucunditas, magis varium esse in quo alia sunt similia, alia non sunt; itaque sicut abacum argento ornari, ut alia paria sint, alia disparia, sic orationem.

Unde discimus quanti momenti Romanis (vel Varroni saltem) fuisse, uxorem variis et diversis formis subucularum vestiri. Quae fuerint subuculae etiam apud Varronem, inter fragmenta eius operis, quod De Vita Populi Romani inscriptum erat, invenimus:

  1. Posteaquam binas tunicas habere coeperunt, instituerunt vocare subuculam et indusium.
  2. Castula est palliolum praecinctui, quo nudae infra papillas praecinguntur; quo mulieres nunc et eo magis utuntur, postquam subuculis desierunt.

Qualis subucularum imparilitas gravibus viris Romanis, ut Catoni vel Ciceroni, delectaverit, nunc velim scire.

2014-08-18

De historia quadam sumpta brevis descriptio Floridensium:

Nullam Dei habent notitiam, neque ullam religionem: quod illis conspicuum est, veluti Sol et Luna, illis Deus est. Sacrificos habent quibus valde fidunt: magni enim sunt magi, arioli, et daemonum invocatores. Funguntur etiam ii sacrifici Medicorum et Chirurgorum munere; ejus rei causa semper circumferunt saccum herbis et medicamentis plenum, ad aegros curandos, qui plerumque venerea lue laborant: nam feminarum et virginum, quas Solis filias nuncupant, amoribus sunt admodum dediti; inter illos tamen etiam nonnulli sodomitae.

Cum decursu temporis multa mutantur: soles oriuntur occiduntque, homines in lucem nascuntur et in somnia umbrarum solvuntur, gentes insurgunt, imperium exercent, oblivione obducuntur; at sunt etiam nonnulla, quae maneant in perpetuum.

2014-07-11

NewImage

Nuper aliquis de bestia, quae dicitur rhinoceros, me rogavit, sed eum nuntium nunc nequeo invenire. Sed, quod ad bestiam spectat:

Rhinoceron cum verbis numquam victus ab hoste redit, significat virum militarem a prȩlio non debere discedere, nisi vel victorem, vel mori potius. Rhinoceron enim pugnans cum Elephante, vel vincit, vel moritur. Bartolomeus Tegius libro secundo De arte fabricandi insignia.

— Ricciardi Commentaria Symbolica

Quorum interest de his bestiis, illi debent Isidorum et Hrabanum Maurum legere.

Tramen ferriviarium

Pauperes

2014-07-10

De arte logica

Demonstrandum est: crocodilum longiorem esse quam latiorem.

  1. Primum demonstrabimus crocodilum longiorem esse quam sit croceus.
    1. Crocodilo crudeli longitudo extendit tam per durum dorsum squamosumque quam per ventrem vix molliorem.
    2. Crocodilus croceus est, ut docti homines referunt, sed tantum per dorsum, cum venter crocodilo sit subalbidus.
    3. Ergo crocodilus longior est quam est croceus.
  2. Deinde demonstrabimus crocodilum magis croceum esse quam in latitudinem porrigatur.
    1. Crocodilus croceus est per totum dorsum tam longitudine, id est a primis dentibus usque ad finem caudae, quam latitudine, a praeacutis unguibus sinistris usque in letiferos ungues dextros.
    2. Crocodilus latus est sua latitudine, nec latior est nec minus latus.
    3. Ergo crocodilus magis croceus est quam est latus.
  3. Postremum ostendemus crocodilum longiorem esse quam latiorem.
    1. Crocodilus longior est quam est croceus.
    2. Crocodilus magis croceus est quam est latus.
    3. Ergo crocodilus longior est quam latior.

Q.E.D.

Crocodilus

Cui arte logica probato addenda videtur haec annotatio de vetusto quodam libro sumpta:

Crocodilus significat primam dimensionem apud eos, qui cœlestia speculantur, quæ dimensio est «sexaginta.» Nam parit catulos sexaginta, totidem dies cessat, et totidem annos vivit.—Cœlius Calcagninus, libro De rebus Ægyptiacis.

Iam nōn rīdet Marcus

2014-07-09

De Admonitione principum

Mirum librum inveni auctore orbatum (quamquam bibliothecarii nonnulli volunt eum a Philippe de Marnix esse scriptum), qui inscribitur Admonitio ad orbis-terræ principes, qui se suosque salvos volunt, in primis ad Illustrissimos Germaniæ proceres (quem librum non opus est dicere nullo regio privilegio esse typis impressum videri). Anno 1587º in lucem editus esse fertur; ejus primæ sententiæ sunt:

Cum omnino nihil est quod ita Principem deceat et commendet, quam juxta praescriptas Patriæ Regnique Leges et Instituta se suaque referre et tueri: tum vero potissimum, in potentia et potestate summa, ita animi affectus et impetus cohibere, ut nihil aliud, quam Legum rerumque statum stabilem et salvum, quæsivisse videatur; quod, ut in potenti et fortunato Principe magnum est, ita et rarum: nam plerunque, quanto plus surgit et gliscit imperantis potentia aut potestas, tanto Jura Legesque minuuntur; sapienter itaque et recte illi, qui minime permittendum ducunt, ut Princeps, ubi Legibus agendum esset, imperio utatur. Felices igitur et stabiles illae Respublicae et Regna sunt, et consistunt, tum perpetua justitia et pace fruuntur, in quibus Jus Legesque summum dignitatis locum obtineant, eumque tueantur; ubi autem Jus Legesque hunc suum locum non obtinent, ibi nec Regni nec Reipublicae nec ullius humanae societatis facies, sed cupiditas, barbaries, dominans illa ambitio et tyrannis conspicitur.

In fine, legitur etiam carmen lepidum:

Ad Orbis-terræ Principes
Libertas
Publica.

Ferte Viri, ferte Arma Viri; state agmine denso:
   Imperii Murus, Consilia, Arma, Viri.
Nunc opus est Ducibus, non semiviro Comitatu:
   Res vires totas exigit atque viros.
Jure omnes timeant qui se vult esse Timori
   Omnibus. Hinc omnes cogat ad Arma Timor.
Prodigus hic, aut est cognatus Proditor, Orbis
   Cui non, indomitus, terror & horror, Iber.

— Callidius Campanus, Caruo

At, quod studium mihi movet, brevissima mentio fit etiam rerum Floridensium:

At quid hic attinet referre omnium flagitiosissimorum scelerum modos, quibus Indi a monstrosis his sunt affecti, cum parvus libellus unius Bartolomæi Casai, Hispani Episcopi, maximo Mundo sufficiat? Cujus viri scriptum, ut hominis Romanæ Religionis studiosissimi, ad immanissimam Hispanorum Tyrannidem notandam, magno Principum Orbis bono, multarum gentium linguis prodiit. Quod qui legerit, etiam si barbarus et ab hominis nomine alienus, si non lacrymis obortis, saltem magno dolore legisse testabitur. Quoties his Episcopus exclamando, dolendo, misera voce et affectu impiam Hispanorum in Indos Tyrannidem exprimit! Quoties non inculcat Hispanos non Religionem sed Regionem, non Christum sed aurum, non conscientiam sed carnificinam, non scientiam (ut semper Tyranni solent) sed barbariem, non cœlum sed infernum quærere? Quoties non Cupiditatem et pestilentissimam dominandi Ambitionem detestatur? Quoties non, Hispanos fidem datam fregisse, immo Indis fidem nunquam servasse, proponit? Et non hic ipse, viginti ductus rationibus, Indos Hispanis minime esse credendos coram Cæsare affirmat? Quæ incendia, quas plagas, interitus, horrendasque peccatorum pœnas Hispaniæ obventuras, non denunciat? sed peccata peccatis accumulare, neque peccata esse peccata cognoscere, ut gravissima illis Tyrannis pœna est; sic tandem palam, coram toto Mundo, suis exemplis, Justus idemque Misericors Deus pœnas est expositurus: cujus divina ira quo tardior, eo et gravior est. Atque hæc, ut plurimum in Indiæ Insulis, a perditissimis Hispanis gesta sunt. Quæ jam insuper a portentosa eorum Ambitione et Avaritia in illa maxima America et amplissma Terra continenti, cujus propter magnitudinem mensura vix exstat, perpetrata sint, et hodie perpetrentur, omisisse præstat, quam leviter attigisse. Ambitionis et Avaritiæ Hispanicæ in Florida proferuntur exempla plurima: quæ, ut brevior sim, ex Brevi Historia, quæ est de Expeditione Gallorum in Floridam, et clade ab Hispanis non minus injuste, quam immaniter ipsis illata, sunt repetenda. Quo in libello Author, de edendi consilio et fine agens, ita ait:

Et hoc quidem per me occultum sepultumque maneret, nisi Hispani plura atque atrociora, et pridem et hodie in Belgia (de quibus paullo post agendum est) perpetrarent, quam quæ apud Indos unquam edidere.

Cedit nunc Gallus Hispano, quum hic olim Gallo cedere cogebatur. Ita nunc misera Gallia Hispanicis præsidiis circumvallata; intus, ut infra patebit, seditiosis proditoribus ita incensa, ut ad pristinam libertatem et potentiam ne adspirare quidem posse videatur. O quanta rerum, temporumque mutatio!

At una res addenda videtur: jam dixi nonnullos bibliothecarios librum tribuere Philippo de Marnix: qui inter primos homines artis steganographicae doctos numeratur.

2014-07-06

Morbus Professorum Carolinensium

Hoc nuper in commentariis, "Laudator Temporis Acti" inscriptis, relatum legimus:

Safari

morbus thesarum Franco-Gallicarum
J. Linderski

Et quidnam putat professor iste spectabilis esse "thesam?"

2014-07-05

Stroh4

Nuper quaedam documenta sonigera de vehiculo onerario deciderunt. Quod mihi feliciter contigit, id volo vobiscum partiri: nam secunda fortuna semper inter amicos felicior gliscit.

His in documentis, quae infra invenies apposita, Valahfridus Stroh loquitur de taedioso illo filio Senecae eiusque tragoediis, quae forsitan minus taediosae sint quam eius scripta apertius philosophica. Forsitan. De illa re dubito. Nihilominus nemo dubitat quin semper placeat Americanis saltem Germanos auscultare, itaque sine dubio etiam de Seneca Taedioso audire ex diserto ore Theodisco nonnullis arridebit.

De Senecae tragoediis

2014-06-13

De Beniamini Franklinii ratione diei ordinandi

Beniaminus Franklinius, diurnarius et philosophus Americanus, rationem anno 1791º proposuit qua dies essent ordinandi: cuius nuper vidi Amanda Krauss apud Twitter mentionem fecisse:

Quae ratio in se nonnihil boni continere videtur, et praecipue quod et mane consilia capienda sint de die, quae noctu recognoscantur ut dies aestimari et iudicari possit, unde multum discere possimus tam de illis, quae in vita sint efficaciora, quam de illis, quae nobis impediant quominus proposita nostra adipiscamur. Itaque tabulam illam in sermonem Latinum (prout infacundia mea permisit) verti et spatium addidi in parte dextra, ubi exactius et per numeros suos ea quae sint agenda describantur. Etiam in parte sinistra respondendum videtur, ut mane scribam quid boni in votis habeam ut eo die exsequar, et noctu quid boni revera eo die fecerim.

Ordo Rerum Agendarum a Nemine

Ea tabula, et similia quae ad vitam ordinandam quodammodo valent, etiam suspicor in scholis adhiberi posse: nam discipulis multum prodest de se suisque rebus et loqui et scribere. Nescio an haec ipsa charta apta atque idonea videatur ut in usum discipulorum offeratur, sed existimo aliquid simile facile inveniri possit quo discipuli alliciantur ut sermone Romanorum utantur ad res simplices et cottidianas et veras sive auténticas (ut vulgo dicitur) scribendas.

2014-06-11

Maxima clades pessimo senatori

Post comitia Europaea, quibus multa inaudita evenerunt, pauci eadem exspectabant in novo orbe terrarum, ubi comitia non ante mensem Novembrem habebuntur... nisi quod vita publica non sic agitur apud Americanos. Nam ut candidati pro factionibus ambiant, necesse primum est ut victores evadant in comitiis suarum partium, quae comitia "primaria" dicuntur sive antecedentia, quia primum candidatis necesse est a suis fautoribus more populari creari, deinde a civibus eligi. Itaque heri in Virginia civitate comitia illa "primaria" celebrata sunt inter eos, qui ad partes dextras sive factionem Republicanam, ut dicitur, haerent.

Ericus Cantor, qui praefectus erat omnium senatorum eius factionis in curia populari Senatus totius Reipublicae, itaque inter summos et potentissimos viros publicos numeratur, existimabatur aemulum facile victurus esse: nam nemo eiusdem ordinis et officii, quod diurnarii nunc res gestas fervide evolventes sciant, umquam post memoriam hominum est in suae ipsius factionis comitiis superatus (quod est summum dedecus). Qui ad tales honores pervenerunt, omnes sat capaces et apti videbantur ut civium confidentia fruerentur et diuturno favore. Usque ad nostram aetatem.

At Ericus Cantor victus est. Quod per semet ipsum esset mirandum (et ridendum): sed victus est a factione Theana (rabidis et delirantibus homunculis, qui nesciunt quid velint sed id iratissimi flagitant), quae plerumque ludibrio habetur; et victus est, cum immensis opibus facultatibusque, quas Neoeboracenses et Californienses argentarii, sed fere nulli cives Virginienses, suppeditavissent, armatus certaretur cum professore quodam nullius nominis, et nullius famae, atque etiam minus pecuniae.

"Quid fit de America, si non iam possumus suffragia emere?"

Satis constat cives non pro aemulo, cui nomen videtur esse David Brat, suffragia tulisse, sed contra Ericum Cantorem, ut quem fere omnes nunc odissent. Nam Cantoris superbia praecipue culpanda habetur propter dissensiones quibus senatus noluerit pecuniam tribuere magistratibus, et quibus respublica coacta sit anno 2013º de operibus publicis desistere. Eodem tempore coepit Cantor agere pro adventiciis et peregrinis, quod aegre tulerunt fautores partium dextrarum.

Videtur iam exstare candidatus partium sinistrarum, sed ne Democrati quidem sciant quis sit: nam adeo ex inopinato evenit haec eversio fortunarum, ut Democratica factio nihil paravisset subsidii quo suum candidatum, quem nemo existimavisset quidquam contra Cantorem posse, adiuvarent — immo habetur quasi sacrificio fuisse, cuius nomen propositum erat tantum ut nomine tenus adversarius quidam esset in ritibus comitialibus. Ex paucis quae colligere possumus, is quoque professor est eadem in studiorum universitate ubi docet David Brat… et fabulam conscripsit de larvis et sanguisugis, quam iam a diurnariis deridetur. Itaque certabitur inter professores… semper aliquid novi. Ridebitur ab omnibus, nisi ab Erico Cantore, cui nihil restat nisi ut cladem suam ploret.

2014-06-01

De bestiolis

NewImage

Cum pergerem inter prandia vel commoda temporis spatia laudem Gonnorrhoeae legere, in hunc locum incidi qui, ut saepe hoc in libro fit, parum videtur cum aliis congruere, sed aliquid veri nec sine pulchritudine exprimit:

…aliquid amari amore miscetur, solus tamen amor animi tranquillitatem mortalibus procreat, et absque eo nemo placidam transigit vitam; hinc est quod feminae prudentiores hac in re prae maribus, si homines amandi occasio deest, catellos gremio suo foveant, passeres diligant, psittacos, aliasque aviculas et bestiolas.

Hac in re auctor noster vix aberrat a veritate: nam ex amicis maribus, nemo quod sciam ullum in deliciis habet animal; sed feminis nonnumquam non solum commodum sed etiam fere necesse videtur catellum cuiusdam generis gremio fovere: immo Aileae amicae dulci sed amarae medicus quidam psychologicus imperavit ut catulum felinum non solum domi semper haberet, qui dolores animi melancholiamque Floridianam (est enim civitas perpetui doloris, nisi senibus morituris) levaret, sed etiam cum itinera faceret secum in aeroplano afferret. Amici autem mares se dare solent cervisiae, nicotiano solacio, fumo cannabino. Forsitan melius iis esset passeres diligere; sed post longum colloquium cum Nam amico habitum, dubito an ille velit sua venena deponere pro catulo.

2014-05-20

De altero nomine fortasse non corrigendo

Eodem in libro, ubi "peripathetici" pro "peripatetici" legitur, pace eius typographi qui nomen peripatheticorum ad errata corrigenda religavit, suspicor etiam alium "errorem," qui error esse dicitur, consulto potius quam casu esse admissum:

De artis Apollineæ cultoribus quid dicam? mitto circumforeanos illos clynicos & triobolares medicos, qui victum quaerendi causa tamquam Eremitæ illuſtriſſimi ordinis Sti. Jacobi Belgicam noſtram petentes, ut melius ineſcent homines, credulamque plebem & novitatis amore flagrantem addictam habeant, præexcellentiſſimo ſe mox muniunt titulo plerumque a natali ſolo deſumpto utpote patriæ ſplendore potentiſſimi gigantes.

Sed inter errata:

pag. 26 lin. 19. lege clinicos.

Tale "mendum," si mendum fuit, quid magis in animum vocat quam…clunes? Quid aptius in Laude Gonorrheae? Nec nocet quod insequitur: nam nomen, quod est "triobolares," melius cum meretricibus quam medicis quadrat. Sic Antiphanes comicus apud Athenaeum fertur scripsisse in versibus, qui adagium illud "clavum clavo pellere" ad memoriam vocant:

οἴνῳ … τὸν οἶνον ἐξελαύνειν,
σάλπιγγι τὴν σάλπιγγα, τῷ κήρυκι τὸν βοῶντα,
κόπῳ κόπον, ψόφῳ ψόφον, τριωβόλῳ δὲ πόρνην,
αὐθαδίαν αὐθαδίᾳ, Καλλίστρατον μαγείρῳ,
στάσιν στάσει, μάχῃ μάχην, ὑπωπίοις δὲ πύκτην,
πόνῳ πόνον, δίκην δίκῃ, γυναικὶ τὴν γυναῖκα.

Εt τριώβολον dedit singulis meretricibus Theodora Procopiana. Nec longe abest inversio, quam Laertium rettulit Crates panxisse:

τίθει μαγείρῳ μνᾶς δέκ', ἰατρῷ δραχμήν,
κόλακι τὰλαντα πέντε, συμβούλῳ καπνόν,
πόρνῃ τάλαντον, φιλοσόφῳ τριώβολον.

2014-05-18

De verbo, quod est "undice"

Nuper quodam in carmine vocabulum invisum atque inauditum offendimus:

Ad Ioannem Lerium
Americanæ Historiæ
Scriptorem

Ignotas quondam et noſtro procul orbe remotas
   Gentes, monſtrosa Barbariéque feras
Stridentéſque ſonos linguæ, ventréſque nefandos,
   Humanis ſaturos carnibus, ecce, refers.
Credo equidem, Lerœe: Doces nam viſa. Sed euge,
   Te dignum nodum undice ſolve precor.
Talia, dic, portenta hominum, tam rara benigni
   Temperies cœli num generare queat?
Et quos inculta mites creat arbore fructus,
   Mite ſolum indomita fertilitate nitens?

Horrida Monstra hominum, quæris, num gignat amœna
   Temperies cœli, fertilitáſque ſoli?
Gignit. Sed causas doceant qui ſemina rerum,
   Quíque arcana tenent interiora viri.
Num majora vides hominum portenta creari,
   Qua cœlum multò mitius atque ſolum?
Testis culta novem ſtudiis Europa ſororum,
   Quæ toto, princeps, erigit orbe caput.
Hîc quam horrenda vigent pudeat memorare, libellis
   Ut poſſis noſtris major adeſſe fides.

I. I. B.

Undice

Id "undice" studium mihi movet: nam id verbum non agnosco, nisi pro "vindice" ponitur. Neque invenio multa alia exempla hujus brevioris formae, nisi hoc:

ab omnis Falſi et Injusti Vndice acerrimo

Quid vobis, lectoribus, videtur eſſe "undice?"

2014-05-13

De suffragiis in Europa mox ferendis

1394113404 parlament

Senatores Europaei de novis regulis in Curia disceptant.

Nunc summo studio ad Europam spectamus, ubi suffragia sunt mox ferenda ad septingentos quinquagintos senatores eligendos, qui in geminis curiis tam Bruxellae quam Argentorati sitis de novis regulis disceptent. Nam ex anno bismillesimo nono (ultimo anno, quo senatores electi sunt), Senatus Europaeus suffragia vicies millies et quingenties tulit, ut octingentas septuaginta regulas probaret quae ab aliis Europae membris ferrentur: nam Senatus una cum Concilio Europaeae Unionis sive Concilio Ministrorum1 de regulis2 foederibusque3 disceptat, sed Senatus, solus ex omnibus Europaei regiminis membris, a populo eligitur: itaque magni momenti ducuntur suffragia a civibus mox ferenda, etiamsi anno bismillesimo nono non nisi bini e quinis civibus putaverunt operae pretium esse animum suum inter omnes suffragio dando communicare,4 et secundum Eurobarometer, societatem quae sententias civium metitur, altera pars, sive trini cives e quinis, parum fiduciae in regimen Europaeum reponit.

Senatus ipse in partes sive factiones dividitur, quarum maximae sunt Socialistae, quae in partem sinistram proniores esse feruntur, et Factio Popularis, quae non usque ad dextram partem tendit sed hic illic a Socialistis aliquando dissentire conatur. Pars vere dextra multo minor est et solet dicere se rebus conservandis reformandisve favere. Illae factiones, dextris exceptis, etiam candidatos proponunt, quos Concilium Europaeum neglegat cum illud Concilium summum magistratum, sive Praesidem Commissorum, eligat.5 Hoc anno Socialistae Martinum Schulz Germanum promovebunt, et Factio Popularis Ioannem Claudium Iuncker Luxemburgiensem. E trinis civibus Europaeis, bini feruntur nomen utriusque candidati numquam audivisse. Quo in certamine Britanni nullam partem acturi sunt, quia factio Latronum6 a Factione Populari iam anno bismillesimo nono omnino descivit, et socialistae Britannae non audent pro Martino Schulz socialista Germana aperte agere coram suis concivibus Britannis nec socialismo deditis.

Alteram igitur viam proponimus:

Nemo 2014

Sunt certe aliae factiones, necnon etiam sunt qui suspicentur eas vel magis populares (id est, ad partem dextram proniores) vel Unioni Europaeae ipsi adversantes esse nonnullas sellas in curiis geminis laturas: quibus factionibus praesunt homines dubii sicut Nigellus Farrago et Marina Le Pen, qui aliquando nimis videntur Vladimirum Putin tyrannum Russorum admirari et nostras libertates odisse. Itaque non solum cum studio res Europaeas nunc spectamus, sed etiam cum quadam sollicitudine.

Potest enim fieri ut Conchita Wurst eligatur.


Conciliu Europaeae Unionis sive Concilio Ministrorum] quod concilium non idem est ac Concilium Europaeum, cui adsunt omnes principes et summi magistratus Europaei, neque idem ac Concilium Europae, cuius proprium est Tribunal Iuris Humani

de regulis] non de omnibus regulis, sed usque ad septenas e denis, disceptat Sentatus, qui tamen ipse nihil novi potest proponere tractandum — quod est in potestate Concilii potius Magistratuum, qui "Commissi" gregatim appellantur

foederibusque] de foederibus disceptant senatores, sed obstare non possunt quin eadem rata fiant

non nisi bini…putaverant operae pretium esse…animum suum communicare] fortasse plures cives quam etiam immensus numerus, qui suffragia tulerunt in certamine Eurovisifico.

Praesidem Commissorum eligat] Praeses ille, longe ab aliis summis aliarum gentium magistratibus, nec res externas moderatur nec foedera icit, nullis militibus imperat, vectigalia ipse imponere nequit; nec liquet quid reapse faciat, sed maximi momenti haberi videtur. Utcumque res sese habent, nullo modo fieri potest ut cives Europaei ipsi praesidem sibi eligant.

factio Latronum] Factio, quae se Anglice vocitat "Tory," nomen trahit ab Hiberno nomine substantivo "tóraidhe," quod sibi vult latronem.

2014-04-29

De cantatrice culinaria

In culīnā citrea māla cultrō
dissecās rīdentia—quæ videntur—
indecentī Sardonicō hiātū:
  ōmen id absit!
Et cavē virgō decoris perīta
nē gerās fulmenta nimis profunda
dum canās lætē locuplētiōrum
  gaudia ficta.
Sī tamen sīs ostiolī periclī
immemor, nōlī nimis intuērī
dulciter rīdentem holerōrum acervum
  nē cogitēris
corporis dēpōnere vestimenta
calceōs et sūmere, deinde nāre,
nēve circensēs cogitēris ægra
  vīsere lūdōs.

2014-04-23

De nomine fortasse non corrigendo

Saepe in calce libri invenitur index corrigendorum: nec saepe solemus tales indices diligenter inspicere, rarissime autem nosmet rogamus an indici ipsi credamus. Sed hac nocte aliquid offendimus inter "Errata graviora," quam typographus vult (dixit saltem se velle) ut "sic corrigantur," quod nimis callidum videtur quam ut credamus mendum typographicum fuisse:

pag. 8 … lin. 14. lege Peripateticorum.

Et in paginae octavae versu decimo quarto legimus, quod ibi scriptum reperitur:

Majori profecto jure & vere de Gonorrhoea id ego dixerim: Peripatheticorum cohortem ſi rogaveris, pro more ad occultas qualitates te relegabunt & Cimmeriis involvent tenebris…

In acerba Laude Gonorrhoeae, utrum legendum videtur "Peripateticorum" an "Peripatheticorum?" Ipse suspicor auctorem hoc voluisse, editorem autem qui illud suggessit nec locum nec iocum intellexisse.

2014-04-11

IMG 1529

Nonnumquam dubito an velim pergere litteras Latinas Graecasque colere: nam quae mihi studium movent, eadem fere omnibus aliis taedio sunt, nec volo ipse in studia incumbere quae videntur suscipienda non propter semet ipsos, sed ut lectores auditoresve oblectentur lasciviis argumentis et procacitate. Ut exempla tria afferam ex collegis professoribusque:

  • unus modo librum conscripsit de scortis Graecis;
  • altera vult περὶ τῶν ὀλίσβων Graecorum commentationem scribere qua ostendat utrum τὸ τῶν βαυβώνων πόσθιον, sive praeputium, coriaceum fuerit et moveri potuerit, an ligneum atque immobile;
  • tertia modo acroasin habuit de Aristotele, cuius κάθαρσιν tragicam explicaret indoctis esse τὰ τῶν γυναικῶν καταμήνια, doctis autem ἐκσπερματίζειν sive more magis masculino ἔλεον καὶ φόβον excutere.

Haec omnia studia confitemur quodammodo digna et persequenda esse, quippe quae in pretio sint et nomina discipulis professoribusque faciant magna: sed malim ipse litteras recentiores colere quae animum et studium mihi magis movent. Quod an facere liceat, in dies magis dubito: nam amicus quidam altera in quadam studiorum universitate modo nuntiavit se coactum a collegis diaconoque eadem consilia deponere ut munus docendi sibi in annos futuros retineret, cum nullius momenti haberentur litterae sexto decimo saeculo et septimo decimo saeculo scriptae. Facienda enim sunt nomina.

Quod aliis causis melancholiae addendum est, nisi quod illa olla iam abundat et superabundat. Addendum etiam hoc: quod pudendum est Latine scribere loquive, ut impudici hominis, cum laudandus est quicumque περὶ πορνῶν ἢ ὀλίσβων loquitur atque in τῷ καταμηνίων τε καὶ σπέρματος ἐκκρίσει invenit duo genera τῆς τραγικῆς καθάρσεως; nec hoc explicari potest hominibus rerum antiquarum imperitis (id est, maiori gentis humanae parti), cum illud facile exponatur (nam quid facilius ab imperitis intelligitur quam ea ratio, qua homines qui "linguas" (vel quaslibet artes) "profitentur" etiam easdem sat bene callent ut illis uti possint?). Suspicor me inter imperitos esse numerandum, adeo ut studia mea mihi nil proficiant.

Debui architectus fieri vel argentarius.

2014-04-08

De illo "Ne plus ultra"

Cum Iconoclastes mentionem fecisset illius "Ne plus ultra" sive "Nec plus ultra" (quod nonnulli negant antiquum esse sed ab Italis—Più oltre non si metta—Gallisque—Plus oultre—recentioribus esse inventum), in mentem venerunt verba Petri Savorgnani, quae in praefatione reperiuntur ad Ferdinandi Cortesii epistolam secundam apposita:

Antiqui omnes cosmographi, Beatissime Pater, tam Graeci quam Latini, in describenda terrarum machina, a Fortunatis Insulis initium habuere, hincque, hoc est a solis occasu, ad ortum processere Sericam usque regionem et Sinarum populos, gradus longitudinis centum et octoginta continentes, et ii dimidiam tantum orbis partem descripsere bis nonaginta continentem partes, seu ut vocant gradus, reliquam vero orbis medietatem penitus intactam reliquere. Nec quid extra Herculis columnas, praeter Fortunatas Insulas et Hesperidum, contineretur retulere, nisi quae fabulis potius quam veritati essent consona, quamvis Athlantici Maris navigatio eisdem penitus ignota non existeret, potissimum Carthaginensibus maiori Aphricae portioni imperantibus perscrutata, cum etiam Insulae Æthiopici maris a Plinio describantur.

Nonne subtiliter et urbane scripsit Savorgnanus? Nescimus autem quid dicendum sit de hac sententia, quam sumpsimus ex alio commentario, qui docet illud "Ne plus ultra" e fontibus antiquis, sed per ambages, ortum esse:

Papers

Nam Savorgnanus illud "Nec quid extra Herculis columnas" scripsit anno 1524o, longe ante annum 1575um, nec sine difficultate credam Savorgnanum non in animo habuisse illud "Ne plus ultra" vel aliquid simile cum "Nec quid extra Herculis columnas" posuerit.

2014-04-07

De magistratu et doctoribus, sententia Sebastiani Castelli

Cum de piratis Hugonotis et Hispanis militibus nuper multum, multum igitur de crudelibus caedibus urbibusque incensis, legeremus, placuit haec argumenta offendere Sebastiani Castelli, qui quamvis doctrinam Calvini plus minusve sequeretur, ab aliis Protestantibus et praecipue a Calvino ipso nonnullis in rebus dissentiebat. Hunc locum invenies in libello, qui Contra libellum Calvini in quo ostendere conatur hæreticos jure gladii coercendos esse inscribitur:

77

Calvinus:
Nunc videmus ut ad ferendam crucem, ad odia, probraque mundi subeunda paratos esse oporteat Evangelii ministros. Sicuti non aliis quam patientiæ armis dominus eos instruxit, et tamen jubeantur Reges pietatis doctrinam suo patricinio tueri.
Vaticanus:
Hominem occidere, non est doctrinam tueri, sed est hominem occidere. Cum Genevenses Servetum occiderunt, non doctrinam defenderunt, sed hominem occiderunt. Doctrinam tueri non est magistratus—quid gladio cum doctrina?—sed doctoris. Doctorem autem tueri est magistratus, sicut agricolam et fabrum et medicum et ceteros contra injuriam tueri. Itaque si Calvinum occidere Servetus voluisset, recte Calvinum defendisset magistratus. Sed cum rationibus et scriptis Servetus pugnaret, rationibus et scriptis repellendus erat.

Praecipue placet illud Doctrinam tueri non est magistratus sed doctoris: quippe quod nos moneat de Gallorum lege laïcité dicta. Nec dissimilis videtur fuisse sententia Thomae Jeffersonis, qui leges tulit ne respublica in dicionem ecclesiasticorum concederetur.

2014-03-17

De Walteri Raleghi nova colonia

NewImage

Hoc carmen Ioannis Aurati in quodam libro Floridiano repperi:

DE VIRI ILLUSTRIS VVALTERI
raleghi nova apud indos
occidentales colonia.

Dixêre Hebræi vates, dixêre Sibyllæ,
Antiqui ignotas gentes per tempora ſecli,
Notas extremi ſub temporis orbe futuras.
Qualem magnanimi claſſis Britanna gaboti
Maior Iaſonia, meliori & vellere digna,
Florentem reperit te Florida ſorte ſecunda.
Qualem poſterius cōſtat reperiſſe ribaltum.
Et quæ Reginæ nunc læta ſub elisabetæ
Auſpiciis, vvaltere ralegh, tibi terra reperta
Nomine virginia eſt, Regina à Virgine dicta.
Reginæ decus æternum, æternum decus Anglis.
Ante omnéſq; tibi, vvaltere ralegh, quia nullis
Sumptibus, & nulli parcens inuicte labori,
Terrarum auxiſti ſpatiis maioribus orbem.

—I Auratus Poëta & Interpres regius.

De Americanis animantibus aura vescentibus

Apud Ioannem Lerium, qui de rebus Brasiliensibus scripsit, legimus haec de animali quod non nisi auris vesci fertur:

Hay defor-
me animal

Unum quod Barbari Hay vocant, magnitudine canis est, facie Cercopitheci, ventre pendulo, quemadmodum Scrofae parturientis, pilo leucopeato valde diluto, longissima cauda, pedibus in morem Ursi villosis, prolixis unguibus: ut autem dum in sylvis agit valde sit ferum, captum nihilominus cicuratur facillime. Nudi autem Tououpinambaultii non libenter cum illo colludunt, propterea quod tum longos habeat ungues, tum acutos. Caeterum (quae res fortasse videbitur incredibilis) audivi et a Barbaris et a quibusdam interpretibus qui diu in America sunt commorati, neminem unquam vidisse tum in sylvis tum domi animal illud cibo frui, ut quidam aura illud vivere opinentur.

¿Et quod "deforme animal" est illud Hay? Nihil aliud, quam id quod ab hominibus rerum naturae peritis hodie appellatur "Bradypus," ab aliis autem imperitioribus "Folivora," sed hoc nomen mendose dicitur, cum inter auctores satis constet Hay non foliis, sed tantum auris, vesci.

NewImage

2014-03-07

De mendaciis temporis

SolarTimeVsStandardTime

Dies nunc appropinquat, quo tempus falsa ratione metiamur et horologia a solis veritate deflectamus, ut nobismet mentiamur atque una hora maturius expergiscamus, una hora maturius obdormiamus. Haec mendacia in usum venerunt inter bella omnium gentium, quae saeculo vicesimo gesta sunt, quo diligentius operarios subsidia pararent militibus (et quo latius regimina non solum in cives sed etiam in ipsam naturam rerum potestatem exercerent). Sed non omnes gentes eodem tempore horam surripiunt, nec per idem temporis spatium id mendacium pro veritate habent.

Hoc mense, Americani falsam rationem horarum numerandarum suscipient die nono: Europaei autem die tricesimo (nisi Russi et Rutheni Albi, qui semper sic mentiri solent, et Hispani, qui semper nescire videntur quota hora sit, putentes se debere Germanis in talibus calculis meditandis morigerari). Itaque viginti dies, plus minusve, Americani una hora propiores erunt Europaeis: nam si aliis anni diebus aliquis (ut exemplum afferam) Floridensis veterem orbem terrarum telephonice compellaverit, respondebit Germanus vel Italus vel etiam Hispanus (qui Germanos his in rebus sequuntur) decima sua hora, quia iter sex horarum oportet vocem sub mare Oceanum facere. Sed his viginti diebus, cum Americani sibi mentiantur et dicant horam quartam pro tertia, et quintam pro quarta, dum Europaei pergant horas rectius iudicare, vox compellantis iter tantum quinque horarum faciet. Itaque una hora inter orbes veterem et novum surripitur, et uterque orbis terrarum fit alteri propior.

Etiam adiuvat tabulam chorographicam et chronographicam inspicere, qua docetur quanto meridies singulas apud gentes discrepet a medio die.

2014-03-06

De aenigmate Bononiensi

Cum librum quendam septimi decimi saeculi lustraremus, aenigma invenimus, epitaphium quod Bononiae "inventum" est, fortasse sexto decimo saeculo, fortasse a medicis, et quod certe usque ad hunc diem legi potest:

D M

ÆLIA LÆLIA CRISPIS
NEC VIR NEC MVLIER NEC ANDROGYNA
NEC PUELLA NEC IVVENIS NEC ANVS
NEC CASTA NEC MERETRIX NEC PVDICA
SED OMNIA
SVBLATA
NEQVE FAME NEQVE FERRO NEQVE VENENO
SED OMNIBUS
NEC CŒLO NEC AQVIS NEC TERRIS
SED VBIQVE IACET

LUCIUS AGATHO PRISCIUS
NEC MARITVS NEC AMATOR NEC NECESSARIVS
NEQVE MŒRENS NEQVE GAVDENS NEQVE FLENS
HANC
NEC MOLEM NEC PYRAMIDEM NEC SEPVLCHRVM
SED OMNIA
SCIT ET NESCIT CVI POSVERIT

Quod epitaphium Bononienses vehementissime defendunt contra illos, qui codicem manu scriptum et Mediolanensem praeferunt, ubi litteris Gothicis scripta referuntur verba haec:

A. M. P. P. D.

ELIA LELIA CRISPIS
NEC VIR NEC MVLIER NEC ANDROGYNA
NEC PUELLA NEC IVVENIS NEC ANVS
NEC CASTA NEC MERETRIX NEC PVDICA
SED OMNIA
SVBLATA NEC FAME NEC VENENO
SED OMNIBUS
NEC CÆLO NEC AQVIS NEC TERRIS
SED VBIQVE IACET
LELIA CRISPIS ALIAS IN CAVO ACUTO

LUCIUS AGATHO PRISCIUS
NEC MARITVS NEC AMATOR NEC NECESSARIVS
NEQVE MŒRENS NEQVE GAVDENS NEQVE FLENS
HANC NEC MOLEM NEC PYRAMIDEM NEC SEPVLCRVM
SED OMNIA
SCIT ET NESCIT CVI POSVERIT

HOC EST SEPVLCRVM INTVS CADAVER NON HABENS
HOC EST CADAVER SEPVLCRVM EXTRA NON HABENS
SED CADAVER IDEM EST & SEPVLCHRVM SIBI

Nonnulla hic paululo immutata vel addita videntur:

  • Pro "DM" (sive "Dis Manibus," quo nihil saepius invenitur in sepulchris) insolitae litterae AMPPD reperiuntur, quas nonnulli volunt, nec sine causa, significare "AMicus Propria Pecunia Dicavit."
  • Nomen Æliae Læliae potius "Elia Lelia" scribitur, et pro "cœlo" legitur "cælo" (nec "celo").
  • Post ultimum Aeliae partis versum, qui est "sed ubique iacet," legitur et:

    LELIA CRISPIS ALIAS IN CAVO ACVTO

    Quid sit "cavus acutus" non statim liquet, sed inter Sophoclis fragmenta, quae ad Niobae fabulam pertinent, invenimus:
    ΑΠΟΛΛΩΝ
    ὁρ]ᾷς ἐκείνην τὴν φοβουμένην ἔσω,
      τ]ὴν ἐν πιθῶνι κἀπὶ κυψέλαις κρυφῇ
    μό]νην καταπτήσσουσαν;
    At forsitan magis momenti habendae sunt litterae ipsae: "cavo" et "acuto" una litterula, nempe "T," inter se differunt, sicut "Priscius" litteris alio ordine positis, non nisi una illa "U" superaddita discrepant a "Crispis," vel "Laelia" et "Aelia" una "L." Item "Alias" non longe ab "Ælia" differt.

Maxima autem discrepantia constat tribus versibus, qui ad finem totius epitaphii appositi sunt:

Hoc est sepulchrum intus cadaver non habens,
hoc est cadaver sepulchrum extra non habens,
sed cadaver idem est et sepulchrum sibi.

quod homines abhinc saecula nonnulla animadverterunt Politiani esse videri, quibus ille vertit hos versus iambicos, qui in anthologiae Palatinae septimo inveniuntur:

AΔEΣΠΟΤΟΝ

ὁ τύμβος οὗτος ἔνδον οὐκ ἔχει νεκρόν·
ὁ νεκρὸς οὗτος ἐκτὸς οὐκ ἔχει τάφον,
ἀλλ' αὐτὸς αὑτοῦ νεκρός ἐστι καὶ τάφος.

a nonnullis Agathiae Scholastico adscribuntur, qui hos versus ab altero quodam scholiastico fertur scripsisse in Nioben. Legimus autem apud Eustathium ad Iliadis vicesimum quartum:

ἐνάγει δὲ εἰς νοῦν τοιοῦτον καὶ Σοφοκλῆς, ὃς τὴν Ἀντιγόνην οὕτω κατορυχθεῖσαν, ὅτε τὸν ἀδελφὸν Πολυνείκην ταφῇ καθωσίωσε, τῇ Νιόβῃ παρείκασε. φέρεται [sed a quo?] δὲ καὶ ἀστεῖον ἐπὶ τῇ Νιόβῃ ἐπίγραμμα τοῦτο·

ὁ τύμβος οὗτος ἔνδον οὐκ ἔχει νέκυν·
ὁ νεκρὸς οὗτος ἐκτὸς οὐκ ἔχει τάφον·
ἀλλ' αὐτὸς αὑτοῦ νεκρός ἐστι καὶ τάφος.

καὶ μήποτε Σοφοκλῆς καὶ τούτου τὴν ἀρχὴν ἐνδέδωκεν, ἔνθα φησὶν ἐν πετραίῳ τάφῳ τὴν Νιόβην δακρύειν.

Quos Ausonius, qui ante Agathiam natum mortuus erat, sic (mirum in modum) vertisse fertur:

Habet sepulchrum non id intus mortuum,
habet nec ipse mortuus bustum super,
sibi sed est hic ipse sepulchrum et mortuus.

De quo carmine, vel potius de qua discreptantia aetatum, videas Vinetum, qui his verbis sollicitatus est:

Huic simile est illud libro tertio Anthologiae: ὁ τύμβος οὖτος [et ita porro]… Quorum Graecorum auctor non nominatur in eo Epigrammatum libro: sed Agathiae Scholastico attribuit interpres Electrae Sophoclis Graecus. Qui si non fallit, et Agathias ille Scholasticus est, quem Paulo Silentiario et Triboniano aequalem facit Suidas, qui Iustiniano principe vixerunt, certe is plus centum annis posterior fuerit Ausonio, qui se dicit, Gratiano Caesare Consulem fuisse iam senem: et sic Agathias Ausonii, non contra Ausonius Agathiae interpres esse poterit. Quod de Pallada quoque probavimus in Epigramma octogesimum quintum.

Haec difficultas tolli potest variis modis: si non eundem Agathiam illud epigramma scripsisse habeamus, sed alterum quendam virum, quem interpretes Graeci cum Agathia Scholiastico perperam confuserint (memento Ausonium saepe carmina Anthologiae, et praecipue Palladae et Rufini, vertisse; raro autem carmina post se mortuum scripta); aut si epigramma Latinum in opera Ausoniana perperam insertum putemus a quodam humanista (<tussiens>Ugoletus anno 1499º<tussiens>).

Sed, ut ad Politianum revertamur, ille (anno 1485º?) epigramma panxit hoc:

In Nioben Lapidem

Hoc est sepulchrum intus cadaver non habens,
Hoc est cadaver et sepulchrum non habens,
Sed est cadaver et sepulchrum idem sibi.

Quod mirum in modum videtur fere idem esse atque epitaphium Mediolanense. Itaque:

  • aut Mediolanensis quidam carmen furatus est a Politiano, codicem Mediolanensem nihil continuisse ante annum 1485um;
  • aut Politianus epigramma furatus est a Mediolanensibus,
  • aut omnes sunt fures et misellus quidem auctor, qui medio (ut dicitur) aevo floruit, nullas laudes meritas umquam accepit.

Semel porro invenio post illos additum versum quartum:

Ælia Lælia Crispis non nata resurgens.

quo titulo Ioannes Baptista Colbert commentarios edidit in aenigma.

Quid sit Ælia Lælia, nisi histrio mimave, ipse nescio, sed arridet responsa hariolorum percensere saeculis praeteritis data: ut aquam pluviam (dixit Marius Michael Angelus), materiam primam (Turrius), Nioben (Vitus), eunuchum (Schottius), animam, ideam, hydrargyrum chemicum, cannabem (!) Bononiensem, litem, umbram, carmen, amicitiam, castitatem, Ioannam Pontificem Maximam, ecclesiam ipsam Romanam, et ita porro. Negandum autem non videtur epitaphium nonnullis in rebus Nioben referre: nam si illud "nec cœlo nec aquis nec terris" putas, lector, te antea legisse, non longe aberras: nam Naso in sexto Metamorphoseon de eadem Niobe scripsit:

Quaerite nunc, habeat quam nostra superbia causam,
Nescio quoque audete satam Titanida Coeo
Latonam praeferre mihi, cui maxima quondam
Exiguam sedem pariturae terra negavit!
Nec caelo nec humo nec aquis dea vestra recepta est:
Exsul erat mundi, donec miserata vagantem
Hospita tu terris erras, ego, dixit, in undis,
Instabilemque locum Delos dedit. …

De Iulia, qui nihil unquam peccavit

Obiter incidi in inscriptionem, quam sic scriptam late legimus:

LVCIA IULIA PRISCA
VIXIT ANNIS XXVI
NIHIL VNQVAM PECCAVIT
NISI QVOD MORTVA EST

Philippus Camerarius (iurisconsultus et reipublicae Noricae a Consiliis) in Operis Horarum Subcisivarum sive Meditationibus Historicis (anno 1658º) dixit Romae prope forum Iudaeorum repertum esse hoc:

IVLIA B. PRISCA VIX. AN. XXVI.
Q. CLODIVS HILARVS VIX. AN. XLV.
NIHIL UNQVAM PECCAVIT NISI
QVOD MORTVA EST

Q. Clodius Hilarus ante annum 1678um de lapide decessit, et Iulia Prisca in Luciam Iuliam Priscam est mutata anno medio saeculo duodevicesimo, cum Iohannes Hackett Oxoniensis versus scripsit quos antea memoravi. Hodierni autem falluntur, qui adhuc ferunt Iuliam Publii filiam Priscam fuisse Hispanam, immo Caesaraugustanam (quos Hispanus quidam iam refellit); sed propius ad verisimile nomen iidem accedunt, cum false scribant:

Iulia · P(ubli) · f(ilia) · Prisca
vix(it) · an(nis) · XXVI
nihil · unquam · peccavit
nisi · quot · mortua · est

Hispania Epigraphica 16117

At Iohannes Cholodniak in Carminibus Sepulcralibus Latinis (Petropoli 1897º) inscriptionem multo pleniorem, nec sine Quinto Clodio Hilaro, rettulit:

d. m.
Iulia L. l. Prisca
vix. ann. XXVI m. I d. I
Q. Clodius Hilarus
vix ann. XXXXVI
nihil unquam peccavit, nisi quod mortua est.

Carmina Sepulcralia Latina 748 = CIL VI,20634

Quod elogium plenius scribere licet:

Dis Manibus

Iulia Lucii liberta Prisca
vixit annis XXVI mensem I diem I

Quintus Clodius Hilarius
vixit annis XXXXVI

Nihil unquam peccavit, nisi quod mortua est.

Utrum "annos" an "annis" ponendum sit, parum liquet et minus refert, cum utroque casu nomen annorum scriptum sit ab hominibus antiquis. Similia autem verba alias invenies:

De qua nihil unquam dolui nisi cun mortua est (Buecheleri LXX)

Ex qua nihil unquam dolui nisi cum decessit (Orelli 575)

De quo nihil dolui nisi quod mortus est (Annales Instituti Archaeologici Romani 1850, p. 179, n. 22)

De qua nemo suorum unquam doluit nisi mortem (Boissieu, Inscriptiones Lugdunenses, p. 483)

De qua nullum dolorem nisi acerbissimae mortis eius acceperat (Orelli 4626)

De qua nihil conqueri potuit nisi quod celeri fato intercepta sit (CIL VI,20679)

Quae omnia non possunt quin ad memoriam vocare notissimam hanc sententiam, quam in initio Historiae Apollonii Tyrii legimus:

Hic habuit ex amissa coniuge unam filiam, virginem speciosissimam, in qua nihil rerum natura exerraverat, nisi quod mortalem statuerat.

2014-03-05

De venatrice Britannorum

Dulciter sīcāria pervagāris
montium sīlvās nivibus sepultās
ad solum rēpēns pedibus citātīs
mōre lătrōnis

cum velīs virgō pătriam tuērī
ā Britannōrum impiā inīquitāte:
quod puellæ omnēs voluntāte bonæ
fortiter optant.

Nōn sed omnēs Ārsacidæ puellæ
sæpe vēnantur fidibus canentēs:
nam silentiī ratiō est habenda
perniciōsīs

efficācem assassiniī salūtem
mōlientibus cogitāntibusque,
atque bellīs antehabenda Pallas
bellica Mūsīs.

2014-03-01

IMG 1558

Palude profectus versor nunc in conventu academico, ubi parum temporis invenio ad res scribendas, nisi quod acroasin assidue recenseo quam cras habebeo: sollicitudo enim semper omnia discipulis vincit.

2014-02-23

Nonnulla de Pasquillo

S 6992

Romae adhuc inveniri potest statua manca et deformis, cui nomen Italicum Pasquino, Latinum Pasquillum est impositum, et cui permulta carmina Italica et Latina per annos sunt apposita. Sed sexto decimo saeculo haec carmina, quae singulis annis in lucem a typographis edebantur, tunc Pontificem tunc Turcos vituperant, tunc mentulas laudant, quae omnia exspectaveris de carminibus a iuventute scriptis et coram tota urbe divulgatis: sed magis miranda videtur consuetudo, qua quotannis novis vestimentis, novis ornamentis, novo nomine honestabatur Pasquillus, quibus ille tunc Hercules, tunc Ianus, tunc Orpheus repraesentaret. Et pleraque carmina ad nostram aetatem servata has mutationes (etiam saepius quam statuae mutonem) memorant. Quorum hoc carmen videtur relatu praecipue dignum, quia aperte explicat nomen Pasquilli a Pascha ortum esse:

Iam mihi Pascha dedit sōlum inviolābile nōmen:
   hōc nōtus propriō semper in orbe fuī.
Sīc mihi mēns ūna est, ūna et faciēs, licet omnī
   vēre meum soleant hoc renovāsse caput:
Nunc mea Sāturnī, nunc Martis, nuncque Minērvæ,
   nunc erat Astrææ, nunc Veneris faciēs,
nunc Cererem, Genium, Phœbum finxēre Iovemque,
   et nunc Harpocratēs, nunc egŏ Iānus eram.
Ecce modo Herculeī torquent mea pectora fastūs
   ecce modo ambiguum Prōtea iam superō.
Sīc tibi, Rōma, caput variantur et undique sensūs
   et tua nī prōsit sancta columna perīs.

Sed, ne carmina maxime Romana praetermittam, alia exempla tria afferre volo:

Errastī cum mē contundere fēceris Hȳdram,
   nam Leŏ nunc rapidūs ēnse necandus erat.

Leo, certe, erat pontifex maximus eius nominis decimus. Cur autem producenda sit ultima syllaba nominis adiectivi, quod est "rapidus," non bene teneo: sed mira licentia utuntur hi poetae nominibus carentes—aut perperam saepe scripserunt.

Placent hi versus qui sequuntur, quia in pentametrorum parte prima non plenum invenimus hemistichion, sed aliquid brevius; pars autem posterior multo maior videtur quam esse debet, quod cum argumento carminis consentaneum videtur:

Herculeās in fronte gerō nōn Hercule dignās
   vīrēs: nam multō pēne superbus erat.
At tū quem cernīs, parte est rōbustior omnī
   sōlum, quā gaudent fœmina vīrque simul.

Et, in merae Italorum elegantiae exemplum:

Ēbrius hāc semper Pasquillus sēde quiēscit
   commovet ingentēs testiculōsque suōs.

Sed carminibus etiam anteponenda sunt colloquia, mea quidem sententia:

:)

2014-02-20

De lingua Latina recte enuntianda

IMG 1543

Valahfridus Stroh, qui antea duas series orationum de historia litterarum Latinarum et de eloquentiae Graecae et Romanae historia in lucem ediderat sua in pagina interretiali, nunc tertiam seriem (de lingua Latina recte enuntianda) et quartam novissimam (de Senecae [Taediosioris] tragoediis) divulgavit. Itaque tertiam seriem invenies in formam facilem redditam, quae "podcast" dicitur, ad has inscriptiones:

De Latinae linguae pronuntiatione

Quartam seriem postea curabo: sed Morpheus me iam vocat.

2014-02-10

De negotiosis speculatoribus Hispanice fabulantibus

NewImage

Nuperrime nuntiatum est novum quoddam virus sive programma ordinatrale, quo speculatores possent munimenta electronica cuiuslibet hominis depugnare et omnia eius secretissima documenta perlegere, repertum esse a societate rerum electronicarum perita c.n. Kaspersky. Quod virus, in quod nomen "Personae" imposuerunt Kasperskienses, videtur regimina ministrosque publicos et praecipue legatos et oratores legationis obeundae causa in alienas terras missos adoriri rationibus antea ignotis atque adeo abstrusis difficilibusque, quae ferantur a peritissimis omnium gentium—etiam callidioribus quam Sinensibus—esse excogitatae. Nec liquet quod regimen culpandum sit ob hanc novissimam pestem electronicam, sed quaedam indicia apparent:

  1. Qui virus speculatorium scripserunt, ii Hispanice loqui videntur, cum nonnulla verba Hispanica intra programmatis viscera reperta sint: inter alias voces, "Careto," id est "Persona," legitur.
  2. Qui virus regebat praecipue voluit eius vim in Brasiliam et Marochum et Britanniam intendere.

Quaenam gens rerum electronicarum perita et Hispanice loquitur et praecipue vult Marochenses et Brasilienses et Britannos perscrutari? Certe non Sinenses, nec Russi, nec alii qui statim ad mentem veniunt… videtur igitur aenigma esse elephantina magnitudine, quod nemo nisi venator acutissima mente praeditus potest enodare.

2014-02-09

De camelopardali occiso

NewImage

Hafinae in vivario θηροτρόφοι facti sunt θηροφονῆς, et camelopardalem, Marium nomine, integrum et valentem et nullo morbo afflictum, interfecerunt. Nonnullae societates, ad salutem animantium promovendam institutae, auxilium promiserunt et enixe supplicaverunt ut sibi licerent locum quendam invenire ubi Marius posset auras vitales ducere seiunctus a saevitia Danorum, sed frustra: nam hodie clavus per caput camelopardalis est percussus. Clavum ferreum adhibuerunt Dani potius quam venenum indolore, quia carnem, qua alia animantia in vivario pasturi sint, inquinare noluerunt. Marii mortui vitalia, antequam leonibus tradita sunt, medici inspexerunt coram diurnariis et pueris.

Vixit Marius annum et semis.

NewImage

2014-02-07

De quibusdam versibus apud Helenam Waddell repertis, quorum auctor fuerat ignotus

Mihi puero parentes olim dono dederunt librum, cui titulus Plures versus Latini: a Vergilio usque ad Miltonem, a Helena Waddell versi. Qui etiam hodie venalis est, eadem imagine in tegumento ornatus, sed pretio magnopere aucto, ut fit cum decursu temporis et deminuto nummorum valore. Non autem tantum gaudium hodie mihi affert, quanto olim puerum prorsus illitteratum delectavit: nam carmina Latina Anglice versa nunc molesta videntur neque ullatenus studium mihi movent, cum carmina ipsa Latina Latine legere multo malim. Sed una pars illius libri semper haerebat in animo, non solum propter aenigma, quod praebuit unum carmen Anglice versum cuius fons et origo Latina post Helenam illam Waddell vita defunctam editoribus ignota iaceret, sed etiam propter fortitudinem sententiarum, quibus nihil aliud puer et nullius nisi Anglici sermonis peritus offenderam tam dignum admiratione.

Hac nocte casu in eosdem versus incidi, sed Latine scriptos, in specimine operis Moralis Philosophiae venerabilis Hildeberti, quod lector reperiet in libro Sententiae M. Terentii Varronis maiori ex parte ineditae ex codice ms. bibliothecae Seminarii Patavini inscripto, quem in lucem edidit Vincentius Devit; sed etiam illud opus, quod suspicor Helenam Wadell secutam esse, ex fonte antiquore manat, videlicet ex opere, cui titulus De Remediis Fortuitorum. Illud nonnulli quondam voluerunt, et nonnulli adhuc volunt, Senecae illi ascribere, quem soleo "taediosiorem" appellare; quod si Seneca filius libellum De Remediis Fortuitorum composuit, maioris eum habebit puer ille illiteratus, qui adhuc in corde mihi latitat.

Verba Hildeberti:

Timor
Morieris.
Securitas
Lucanus:
Mors ultima poena
Non metuenda viris.
Timor
Morieris.
Securitas
Mortem non effugit et qui distulit.
Timor
Morieris.
Securitas
Nec primus, nec ultimus. Multi me antecesserunt, multi me sequentur.
Timor
Morieris.
Securitas
Hic est finis humani officii.
Timor
Morieris.
Securitas
Scio me esse animal rationale et mortale.
Timor
Morieris.
Securitas
Nil grave, quod semel.
Timor
Morieris.
Securitas
Hac conditione omnia gignuntur, ut quidquid coepit, desinat.
Timor
Morieris.
Securitas
Nemo mortalis istud mihi minari potest.
Timor
Morieris, decollaberis.
Securitas
Nil refert an celeriter moriar, an paulatim.
Timor
Saepe ferieris, et multi gladii convertentur in te.
Securitas
Nil refert, quam multa sint vulnera, unum solum est mortiferum…
Timor
Iuvenis morieris.
Securitas
Optimum est mori priusquem optes, ut ait Iuvenalis: Poena diu viventibus ut renovata etc.

Nil aliud Hildeberti apud Devit legitur, pro dolor; sed similia in De Remediis Fortuitorum exstant. Quibusdam in locis, Helena Waddell videtur magis ad Senecam (qui fertur) respexisse, et unus versus Hildeberti deest Helenae, videlicet:

Timor
Morieris
Securitas
Nemo mortalis istud mihi minari potest.

2014-02-06

De cane a latronibus capto

Nonnumquam fit ut latrones Mahometani, qui Talibani (quae vox Afganorum sermone sibi vult 'discipuli') dicuntur, pelliculas cinematographicas per rete universale, et praecipue apud Twitter, divulgent quibus iactent se milites vel cives vel diurnarios cepisse. Nonnumquam dicunt se pro pretio redemptionis captivum liberaturos, nonnumquam mortem cruciatusve minantes captivum cogunt suam patriam denuntiare, nonnumquam etiam captivi caput machaera abscindunt: sunt enim in barbarie varios gradus. Numquam autem, quod sciam, factum est ut tali modo tractaretur captivus canis: sed novum quoddam scelus cotidie excogitatur.

Canis Mechliniensis sive Belgicus, aliquatenus animo confusus et catena vinctus, ostenditur manu circumdatus latronum, qui triumphali superbia clamitant "Deus nobis certantibus dedit victoriam!" Quorum orator, Zabiulla Muiahid, nuperrime diurnariis dixit canem captum esse in provincia Laghman appellata paulo ante festum diem natalicium Christi, nonnullis instrumentis electricis esse instructum; inter quae diurnariis videntur fuisse et lampas et machinula qua locus certissime designetur per signa radiophonica satellitibus caelestibus missa. Una cum cane cepisse latrones arma nonnulla, quae diopteris instructa sint quibus non nisi electissimi milites, et praecipue Americani et Britanni, utantur, satis constat.

Cuias autem sit canis ambigitur: nam Talibani, perfidi latrones, dictitabant fidelem canem magni momenti habitum esse ab Americanis, qui nomen Tribuni in eum imposuissent. Negant vero Americani canem fuisse suum, sed suspicantur Britannum potius esse, cum compertum habeant quosdam Britannos eo die in insidias Talibanorum incidisse, unum militem Richardum Holloway nomine desiderare, canem amisisse. Unde verisimile videtur Richardus ille fuisse, cuius curae et diligentiae canis commendatus est: nam milites adeo diligunt et summo studio suos canes curant, ut non nisi sua morte possint ab amicis tam fidelibus quam caudatis dirimi.

Immo canes cum suis militibus solent de aeroplanis autogyrisve caelitus descendere (quod canis captus fecisse videtur, qui in pellicula ostendatur vestem gerens qua per funum delabi de autogryo possit), et, si in proelio vulnerantur, eodem modo atque humani milites ad castorum valetudinarium autogyris deducuntur, ubi eadem cura sanantur atque homines; si fortiter faciunt, aeque atque homines praemiis nomismatibusque honestantur.

NewImage

Canis cum suo milite caelitus delabitur.

Quod a perfidis latronibus dicitur de canis nomine, ex quadam parte videtur verum esse: sed verisimile est "Tribunum" non fuisse canis nomen, sed honorem sive munus militare: nam apud Americanos saltem, quare suspicor etiam apud Britannos idem fieri, canis, cum militis curae creditur, tunc gradum superiorem attingit quam miles ipse, ut homo meminerit cani fidelem observantiam praestare: sic canis optionis honoris commendatur corniculari, vel optioni canis locumtenentis honore ornatus. Richardus Holloway centurionatum adeptus erat, canis tribunatum.

An vivat canis tribunicius, nemo scit nisi latrones Talibani. Satis autem constat, quam fideliter suos canes diligant milites nostri, tanto in odio Talebani habent canes, quippe quos impuros dicant et nonnulli rabidiores sectatores Mahometi censeant occidendos.

Restat autem quaedam spes: nam anno bismillesimo octavo canis nigra et Laboratoria, Sarbi nomine, ortu Australiana, ab Afganis capta erat. Americani et Australiani dicunt eam inventam esse a quodam milite electo, quem "Ioannem" (nomine fortasse ficto) perhibent; sed senes Afgani hanc rem diurnariis longe aliter narraverunt. Secundum eos, Sarbi ab insidiatoribus captam in deliciis habebat Mulla Hamdulla, praefectus Talibanorum qui in regione Cas Oruzgan vulgo dicta pollebat. Hamdulla superbia tumens canem ostentationis causa quocumque secum attulit, sed Australiani aegre ferebant canem amissam: quare primum patrem Hamdullae ceperunt, quem pro cane nuntiaverunt se tradere velle. Hambdullae subirascens negavit, cum nollet tropaeum suae superbiae perdere ut patrem redimeret. Dein vero Australiani per Americanos, qui prope erant, pecuniam promiserunt: et avarita superbiam Hamdullae adeo devicit, ut ille canem misit cum legato, qui permagnum pretium peteret. Americani canem apud se retinuerunt et plumbeos quosdam nummos quasi ludibrio causa cum legato remiserunt; sed illa tantum a senibus Afganis dicuntur. Utcumque se ea res habuit, Sarbi in Australiam reducta est atque honestata est cruce purpureo, quippe quae fortiter fecisset.

NewImage

Sarbi cruce purpureo decorata.

2014-02-05

Puella numquam a scopo aberrans

Mille sī distat gradibus remōtus,
ferreus mīles teneræ puellæ,
quæ bene armātast, ratiōne nullā
est metuendus

cum dioptēr sit novus experītīs
apparātus nunc, ope cūius ōmnēs
virginēs possint fierī Minervæ
armipotentēs.

At quid artis est? Ubi prisca virtūs
Annulæ Oakley, sine computātrō
quæ papȳrī tunc aciem solēbat
glande ferīre?

2014-02-03

De Iroquiis, locus ex Historiae Canadensis libro quinto sumptus

Cum Iconoclastes de "Irocesianis," quos suspicor esse Iroquios, mentionem fecerit, non absonum neque absurdum videtur locum festivum, de Greuxii Historiae Canadensis seu Novae-Franciae libris decem sumptum, unde discimus quales fuerint Iroquii, hic apponere:

SauvageIroquois

"Iroquius barbarus" a Iacobo Grasset de Saint-Sauveur (anno 1796º) depictus

Iroquiorum in captivos saeva crudelitas

Cum haec tam praeclare procederent, augereturque placidissime in dies Neophytorum tum numerus tum ardor fidei, si non risum, solidam saltem sinceramque laetitiam tumultu primum, mox dolore miscuerunt feri Iroquii. Ac per hiemem quidem profecti erant ducenti, eo consilio, ut et Gallos fatigarent et opprimerent indigenas. Duas in turmas divisi, diversi perrexere, alteri Trifluvium versus: ad Algonquiniorum Insulam alteri.

Priores impressionem nullam tum quidem fecere, quod duroum Praefectorum e praecipuis iisdem, et fortissimis, mortuis in itinere, molestum eventum malum omen interpretari, aleae se certaminis committere noluerunt. Posteriores, per glaciem nivesque progressi, devenere ad Insulam, incolarumque familias aliquot oppressere, incautos per somnum aggressi; caesis nonnullis, vivos abduxere quotquot potuerunt. Ex iis evasere brevi duo, e quibus primo cognitum de clade, longo post intervallo feminae duae, ex quibus haec rescita.

Cum impestiva nocte irruissent hostes, stratos somno nullo negotio capiunt: interfecti tamen generosiores aliquot, qui ad horrendos illorum clamores expergefacti, ad arma trepide confugerant: ceteri tum viri, tum feminae, imbecillisque turba infantium, contiecti in vincula. Et quoniam lupos, vel tigrides potius, dira urgebat fames, convivium illico apparant, at Polyphemi.

Cum hi aquam attulissent, illi congessissent ligna, ahena alii locant continuo, non bubula replenda, aut vervecina, sed humanis interemptorum carnibus. Caesorum corpora secant membratim: tum crura, pedes, bracchia, capita, armos nullo discrimine coniiciunt in lebetes: quantaque comploratione superstitium captivorum, tanto immanis naturae tripudio cuncta elixant coram. Ubi sat coctae visae inhumanae dapes, accingunt se ad lanienam anthropophagi: ut quidque occurrebat, ita vorant: femora, pectus, penetralia. Fuere qui ossa perfringerent, ad medullae mollitudinem extrahendam: quique ex cranio cerebrum educerent, ante ora coniugum filiorumque tristi lamento feralem prosequentium crudelitatem.

Inter haec cum diluxisset, dant se itineri truculenti victores, captivos prae se, ceu gregem armentumve agentes, insultantesque infelicibus: femina, Kichenigɣkɣc nomine cum agmen sequi nequiret, mortua statim est. Huius sortem sibi quotquot erant, concupiscerent aliae, si per Baptismum regeneratae essent: verum, nondum initiatas ea torquebat cogitatio, "Quid me in perpetuum fiet, si hoc statu e vivis excessero?" Tres erant ex toto numero matres, quae singulae singulos lactabant filolos, mensium duorum. Vix aliquantulum itineris confectum erat, cum ab ubere ab immanibus rapiuntur infantuli, et exemplo dirissimae immanitatis, usurpatae forte numquam, in matrum oculis vivi spirantesque infiguntur verubus torrenturque. Ubi ardores ignium persensere insontes victimae, cum immensis vagitibus potius quam clamoribus, oculos, qua licebat, retorquebant ad matres, quasi opem imploraturi. Et ruissent quidem illae medios in enses, confodiendae cum filiolis, si per vincula licuisset; sed cum manus arcerent funes, pedes Barbari retinerent, ne accedere liceret propius. Quod reliquum erat, oculi lacrymis tantos cruciatus prosequebantur: lingua in has intrepide soluta voces, "Occidite, occidite, scelesti, si tanta vos tenet immanitas, occidite immerentes: nec vos pudet, fera monstra, ea crudelitate pascere oculos? Qua tandem unquam in re vos haec aetatula violavit?" At nihilo secius fera portenta postquam vitam denique demerent lenti ignes, e verubus extractos coniiciunt in ahenum nondum coctos satis: tum apte ad ingluviem elixos, in conspectu matrum vorant.

His peractis, iter repetunt crudeles victores, eadem ubique truculentae importunitatis significatione. Huic ut se subduceret, dirissimisque qui impendebant cruciatibus, infelix e captivarum numero femina, interstitium nacta in fluvio, cuius ad ripas procedebat agmen, haud dum concretum glacie, in profluentem se praeceps per desperationem deiecit, ac gurgite hausta est. Cum extitisset tamen ex undis spirans adhuc, accurrunt Iroquii, non servandae vitae studio, sed mortem longe crudeliorem allaturi: verum, cum iam animam ageret, enectae fustibus calvarium detrahunt, auferuntque pro trophaeo.

Iam ubi ad fines Iroquii soli perventum, iussi antecedere iuvenes duo, qui de totius agminis propinquo adventu significarent suis. Laeto cantu ubique personante, dum alii feralis supplicii instrumenta parant, obviam victoribus processere nonnulli, nec viri modo, sed etiam feminae: hi gratulatri victoribus, illae Indico frumento graves, et aliquo alio commeatu: horum in gratiam saltare de more iussi captivi, tum viri, tum feminae.

Postridie perventum est ad pagum primum regionis: hic horrendo spectauclo casam ingentem vident captivi, distributis hac illac rogis, saeva incendia minitantem. Convolarat incredibilis multitudo virorum, mulierum, infantium: hi inconditis ululatibus adventantes excipiunt, et scilicet ingredientes tundunt fustibus, tum arctissime funibus stringunt, ad carpum, acerrimo cum sensu doloris. Incidunt deinde bracchia, terga, humeros: digitorum partem amputant, his plurium, illis pauciorum, nec gladiolo sed squama piscis cuiusdam, quo lentius tormentum esset, atque adeo doloris vis atrocior. Quae mulier haec referebat, ei recisus est, vel contusus potius, pollex uterque, tum oblatus infelici, suas ut ipsius carnes manderet: recusavit tamen, mortem se quamlibet perpessuram asserens potius, quam fero ludibrio crudeles spectantium oculos pasceret. Secundum primam illam salutationem (fuere haec enim tantum praeludia cruciatuum) … [et ita porro, nam auctor noster non false dixit haec tantum praeludia fuisse]

Sat superque de festivitate Iroquiorum.

Nonnulla hac in relatione studium mihi movent:

  • Nulla vox oratione recta refertur nisi mulierum: quod aliquatenus illi rationi interpretandi adversatur, qua solemus dicere in narrationibus mulierum voces supprimi vel tolli, ne liceat nisi virorum, sive patriarchiae ut dicitur, auctoritati loqui: sed apud declamatores saepissime fit ut feminarum voces referantur (vel referri fingantur), ut πάθος augeatur. Sic etiam hoc in loco, feminarum voces misericordiam movent lectoribus.
  • Saepe in historiis novi orbis terrarum, cum auctor ipse, qui res gestas litteris tradit, non potuerit omnia videre, inducitur testis, cuius narratio (sine dubio aliquatenus amplificata) in historiam inseratur sive, ut fortasse felicius dicitur, intexatur: qui testes saepe sunt vel pueri (sicut pedisequus ille apud Calevtonem) vel feminae (ut hic fertur), si clades immanes et atroces describuntur. Quod ad mentem quodammodo vocat Fabios illos, qui in Livii secundo et Ovidii secundo Fastorum omnes sunt a Veiensibus caesi nisi quod puer impubes et adhuc non utilis armis / unus de Fabia gente relictus erat.
  • In quadam historia Floridae, Indi sive aborigines adeo saepe dicuntur tripudiare, ut credas eos nescire aliter huc illuc sese movere. Hi Iroquii quoque tripudiis gaudent, sed more multo minus iucundo.
  • Quod ad orthographiam pertinet, maxime cupio discere quid sibi velit littera illa, quae est ɣ: cuius forma me summonet de Graecorum littera duplici, qua litterae ο et υ coniunctae scribuntur.
  • Anthropophagi: ubinam non reperiuntur?