2014-01-31

De numero epistolarum in grege Latine loquentium missarum

Saepe queritur in grege Latine loquentium caelum ruere, gregem vero ipsum humi iacere languide anhelantem et plane moriturum, vel etiam modo nescire se iam esse mortuum. Saepe queruntur senes; quid igitur sub sole novum? Ex altera parte, fieri potest ut grex reapse moriatur ac luculentum illud commercium epistolarum, quod per annos duodeviginti florebat, mox una cum omni elegantia et urbanitate sepeliatur, vel insepultum potius abiciatur; sed ex altera parte fieri potest ut senes queruli, quod senes semper per totam hominum memoriam fecerunt, in saeculum invehantur et tempora iam peracta laudent. Sed utra pars magis credibilis videtur?

Quotienscumque dubito utrum aliquis me diligenter moneat an tenebras mihi offundere conetur, solacium semper invenio in numeris atque arte mathematica, quippe quae nesciant mentiri. Itaque numerum epistolarum, quae mense Ianuario a gregalibus missae sunt, cum vi litterarum peractis mensibus Ianuariis missarum contuli et lineis coloribusque bellis descripsi:

NewImage

Nonnulla statim animadvertenda videntur, quae Victorii more per numeros suos explicabo:

  1. Primum, necesse est duos menses Ianuarios, videlicet anno bismillesimo tertio atque anno bismillesimo decimo tertio celebratos, excipere ut insolitos et cum nulla ratione aliorum mensium communi consentaneos. Vecordia enim durgicolarum, qui vocitabantur, videtur grex anno bismillesimo decimo tertio correptus esse; sed de anno bismillesimo tertio nihil compertum habeo.
  2. Deinde, videtur haec series annorum in aetates dividenda tres:
    1. A grege condito usque ad annum bis millesimum, gradatim crescebat frequentia epistolarum, quae tamen numquam numerum excessit minimum, qui annis insequentibus (etiam anno bismillesimo octavo) reperitur. Haec prima aetas, si licet tantum de mensibus Ianuariis iudicare, videtur fuisse quasi gregis infantia.
    2. Anno bismillesimo aliquid boni videtur gregi contigisse: nam fere statim anno bismillesimo primo invenimus epistolas multo—plus bis—crebriores esse exaratas, et plus minusve trecentenas singulis mensibus Ianuariis communicatas.
    3. Inter annum bismillesimum septimum et annum bismillesimum octavum, voluntas scribendi videtur depressa et fere demersa, postea vero singulis annis mirum in modum aucta esse, ut non solum omne damnum anni bismillesimi octavi resartum sit, sed etiam ut gregis loquacitas pergat gliscere sine fine usque ad hunc diem. Post annum bismillesimum decimum, numquam accidit ut mense Ianuario pauciores epistolae darentur quam dari solerent secunda in aetate gregis, nec umquam accidit ut tam paucae mitterentur quam inter gregis infantiam. Adolevit igitur grex et pergit augeri, neque ad senectutem videtur pervenisse.
  3. Postremum, tantum abest ut grex pereat, ut plures epistolae hoc mense hodie absoluto datae sint quam ullo anno peracto, nisi duobus illis insolitis et exceptis: nam etiam citra illas causas, quaecumque fuerunt, ob quas auctores illis duobus annis uberrimam copiam epistolarum protulerunt, grex valet et viget.

Sunt igitur qui in abaco vel in cupa inversa saltent et summa voce clamitent, "Bis bina sunt quattuor, et in ore fervet zingiberi, ergo grex iam mortuus peribit et caelum ruet nisi novae leges latae erunt!" Quod si ab aulis suis declamatoriis (quas esse negant) umbratici rabulae paulisper in salubrius lumen diei recederent et sicut negotiatores argenatariive clarius cogitarent, viderent se suas merces multo saepius hodie venditare quam in praeterito, lucrum lucro sibi admodum addidisse, longe praeter priscam condicionem gliscere et ditescere: immo suspicor futurum fuisse ut moderatores stipendiis mirum in modum auctis et praemiis validis honestarentur, si grex Latine loquentium esset societas negotiatorum. Nunc vero moderatores non nisi calumniis conviciisque compensantur, ita ut alter se sustulerit, latitet alter.

2014-01-29

De Priapeo "plena deo"

Nuper, propter scholasticas et umbraticas causas, audivi nonnullas acroases de arte declamatoria, quae mihi discipulo improbo et pessimo est cordi: nec puto me posse dissentire ab eo, quod posuit orator novissimus (professor quidam Italus): fere omnibus litteris Latinis post Ciceronis libros Antonio iubente combustos scriptis quodammodo subesse declamationem. Immo aliquatenus suspicor Musas, si Latine loqui vellent, cum catenis in litore stantes omnia dicta factaque quasi papavere et sesamo—et divitis flores veneno—sparsuras fuisse.

Itaque abhinc dies nonnullos in colloquium incidi cum viro, cui excidit illud utilissimum "plena deo." Utilissimum dico, quia verba illa aptissime poni possunt quotienscumque omnia alia deficiunt. Si quis mirum, vel mirifice stultum, vel caldum, vel frigidum dixerit, "et ille erat plena deo."

Cuius locutionis (quam Seneca dixit Vergilium primum invenisse) antea olim mentionem feceram, necnon de altera, secundum Senecam Nasoni attribuenda, quae est "inepta loci." Hoc "inepta loci" hodie in tertio carmine Priapeo legitur, quare id quidem carmen nonnumquam Ovidio adscribitur, sed illud "plena deo" nusquam apud Vergilium invenitur, quamquam multi locum haud ineptum quaerebant ubi id ponerent.

At postea inter versus Priapeos in tricesimo tertio carmine alius locus studium movet:

Naidas antiqui Dryadasque habuere Priapi,
   et quo tenta dei vena subiret, erat.
nunc adeo nihil est, adeo mea plena libido est,
   ut Nymphas omnis interiisse putem.
turpe quidem factu, sed ne tentigine rumpar,
   falce mihi posita fiet amica manus.

Suspicor quendam poetam ludibrio habuisse Vergilii, vel Gallionis saltem, illud "plena deo."

2014-01-27

De senatoris Floridensis dedecore

Henricus Iudas 'Trey' Radel

Mense Octobri exeunte comprehensus erat Henricus Iudas Radel, qui se "Trey" appellare solet, senator Floridensis, cum conatus esset tria grammata et dimidium cocaini emere a pharmacopola, qui (ut eventus docuit) fuit agens in rebus sive otacustes reipublicae. Ab omnibus utriusque factionis senatoribus vituperatus necnon a Richardo Scott summo magistratu Floridensium, qui aperte eum rogavit ut munere se abdicaret "ut totum animum in salutem restituendam et in familiam redintegrandam intenderet," et a suis civibus spretus et derisus, et in ius ab accusatoribus publicis vocatus, Iudas ille non, quod omnes boni cives clamitabant, senatorios honores deposuit, sed perrexit ludibrio haberi et civitatem rempublicamque pudore afficere: quod senatus populusque aegre ferebat.

Hodie autem tandem voluntati populi obtemperavit et de senatu ante se expulsit quam ab aliis senatoribus, qui coeperant quaestionem extraordinariam in eum exercere, expulsus esset. Quamvis gaudendum sit proditorem publicae fidei de medio esse remotum, nihilominus rogari coepit an quaestio senatoria alios quoque retegeret cocaini veneficii accusandos, si usque ad finem totam veritatem persequeretur; nunc vero, quia sceleratus confessus a publica vita se dimovit, eius conscii, quotcumque et quicumque sunt, poterunt tuti et tecti latere.

Suffragia extraordinaria mox habebuntur, quibus novus quidam homo, fortasse honestior (quod sperandum est), in senatum eligatur. Adeo porro manca et infirma hodie est nostras Iustitiae auctoritas, ut Iudas iste Radel ne diem quidem in carceris vinculis teneatur.

2014-01-21

Annotationes de Leopoldo Senghor

Maximas gratias ago Sandrae, quae me monuerit de commentariis tribus qui ad Leopoldum Sédar Senghor pertineant: quorum duo inveniuntur apud Vivarium Novum, tertium apud Melissam (quem dubito an bibliothecarii nostri consequi possint):

Sandra etiam orationem Leopoldi Senghor ipsius invenit inter acta conventus litteris Latinis fovendis anno 1977º habiti, necnon aliam orationem quae forsitan sit legenda:

  • Senghor, L. S. 1979. "Les Noirs dans l'antiquité romaine." In Africa et Roma. Acta omnium gentium ac nationum conventus latinis litteris linguaeque favendis. Dakariae, 13-16 Aprilis,1977. Roma: L'Erma di Bretschneider.
  • Ijsewijn I. 1979. "De scriptoribus Afro-Latinis aetatis recentioris." Ibidem.

Animadvertimus autem titulum orationis Leopoldi esse Gallicum, unde suspicamur et orationem ipsam Gallice esse habitam; sed Acta eius conventus sunt petenda (certe non in bibliotheca palustri inveniuntur, ut semper his in rebus fit; exemplum poposci ex altera quadam bibliotheca, sed nescio an ad me mittatur). Conventus acta consecutus sum; nullam orationem ibi reperio ab Leopoldo Senghor Latine habitam, et Iosephus Ijsewijn diserte locutus est de hominibus qui ante saeculum vicesimum floruerunt.

Porro mentionem Leopoldi Senghor inveni Latine factam apud Valahfridum Stroh duobus in locis:

Propter Othonis verba speraveram Leopoldum carmina panxisse Latine, sed potest fieri ut ambiguitate quadam sim deceptus, ut nonnumquam fit vel etiam saepe; immo id suspicor praecipue propter verba Oumaris Sankhare, qui scripsit,

Tanta erat illius praeclari poetae eruditio ut nullum carmen componeret quin Graecam Romanamque humanitatem commemoraret.

Ibi enim, si Leopoldus carmina Latine panxisset, sine dubio mentio eorum facta esset. Sed verba Valahfridi viva voce dicta et per rete universale relata me certiorem faciunt Leopoldi illius "unius certe scriptoris nobilissimi" opera quaedam saltem aliquo in libro, aliquo in loco reperiri posse: nec displicent verba Latina sine poeticis numeris scripta, quae eadem alacritate legam, si invenerim. Si quis lector plura de Leopoldi operibus Latine scriptis sciat, quaeso annotationem hic addat, ut hanc rem pergam explorare atque indagare.

2014-01-10

De hominibus caudatis et fere squamosis, quos Petrus Martyr tradiderit in novo orbe terrarum olim repertos

Regina

Secundo capite septimae decadis De Orbe Novo, quem librum Petrus Martyr ab Angleris conscripsit, legimus de regione Americana, quae hodie Carolina Meridionalis dicitur, haec verba:

Est alia regio dicta Inzignanin. Ad hanc aiunt incolae quondam appulsas, ex maiorum relatu, pelago advectas gentes caudatas, ad spithamae longitudinem et lacerti proceritatem, cauda non mobili, ut in quadrupedibus, sed solida in turbinem, ut in piscibus et crocodilis videmus, et in osseam duritiam protenta. Unde quando sedere cupiebant, sedilibus perforatis utebantur, aut illis deficientibus, effossa tellure ad spithamalem et paulo amplius scrobem, cauda immissa opus erat quiescere, digitos habuisse gentem illam latos non minus ac longos, pellem asperam paene squameam fabulantur. Solo crudorum piscium esu vesci solitam, quibus deficientibus aiunt ad unum interisse, neque de se prolem reliquisse ullam. Haec et huiuscemodi multa inania relicta sibi fuisse ab avis et parentibus praedicant. Ad eorum caerimonias et ritus veniamus.

Eadem fere de caudis, sed non de squamosa cute piscibusque, dicuntur de variis locis Indiae orientalis potius quam de Indis occidentalibus, ut discimus e Marco Paulo Veneto, qui in De Regionibus Orientalibus libri tertii capite duodevicesimo scripsit:

Regni huius [videlicet Lambri] incolae idolatrae sunt. Inveniuntur etiam quidam in hoc regno, qui caudas habent ut canes, longitudinis unius palmi: et hi in civitatibus non habitant, sed in montibus. Habet quoque haec terra unicornes, et alia multa atque diversa animalia.

Lambri regnum hodie dicitur Javae minoris sive Sumatrae esse, atque aromatibus abundans.

Huius narrationis scilicet fidem non possumus in dubium vocare, nam fere eandem historiam legimus undevicesimo saeculo narratam a Carolo Bock Norvego, homine gravi et magni momenti habendo, in libro qui inscribitur "The Head-Hunters of Borneo" sive "De illis, qui in Borneo insula capita hominum capiant":

Addamus hoc: canitiem reguli nobis referre flavos incolas Chicoranas, quas paulo ante caudatos homines memorat etiam Petrus Martyr post Marcum Paulum scribens.

Et fere idem medio saeculo undevicesimo scripserat eques Britannus Spenser Sancti Iohannis, in eius libro cui titulus "Life in the Forests of the Far East" sive "De vita in silvis quam maxime orientalibus":

Nonnulla videntur animadvertenda et notatu digna:

  • Primum, Marcus Paulus incolarum religionem sive idolatriam ante tractaverat quam caudas; Petrus vero Matryr postea; sed apud utrumque auctorem hae res disiungi non poterant.
  • Deinde, caudae Americanae multo longiores sunt (quae usque ad spithamam, sive septem uncias, protendunt) quam Borneanae (quae intra duas et quattuor uncias continentur); quamquam inter doctos satis constat longitudinem non maximi momenti habendam sed peritiam qua membrum adhibeatur.
  • Tunc, gentes finitimae nominibus aliquatenus similibus sunt praeditae:
    Marcus Paulus Petrus Martyr Spenser S. Ioannis Carolus Bock
    Regnum Dragoiam
    sive Dagoyam
    Duhara
    cuius rex appellatur Datha
    Dayak Dyak
  • Dein, praeter Marcum Paulum, omnes auctores has fabulas referunt sibi relatas ab altero quodam homine. Unde suspicor, ut nonnumquam videmus inter antiquos (puta Aulum Gellium et Plutarchum et Macrobium), hunc alterum hominem esse non carne sed charta factum: Tjiropon "Sultani servum veterem et fidelem" (scilicet fidelem, ut cui eadem fides sit a lectoribus tribuenda atque a Sultano ipso credulo) fuisse librum veterem; amicum S. Ioannis, quem auctor alias dicit esse servum vel sodalem, esse librum; Franciscum Chicoranum, Indum sive Americanum quem Petrus Martyr fatetur se consuluisse sed qui alias dicitur non potuisse controversiam inter duos exploratores inter se contraria dicentes ortam dirimere, per litem tacuisse ut non qui stultus aut indoctus, sed qui liber chartaceus esset.
  • Tum, quamquam fabulae de caudatis gentibus videntur originem traxisse ab orbe veteri, non nisi in novo orbe terrarum feruntur squamei esse homines et lacertorum specie praediti.
  • Postremum, satis constat inter cives Americanos rempublicam geri ab hominibus qui formam humanam ideo sibi induant, ne reptilis veritas deprehendatur. Nemo enim est quin sciat nostros senatores magistratusque utriusque factionis fere omnes non participes esse humanitatis neque inter homines numerandos, sed lacertas falsa carne involutas.

2014-01-05

De tribus choriambis inter cornua bisontis sedentibus

Per epistolas electronicas aliquis versus quosdam apud Hussovianum, oratorem et poetam qui apud Polonos sexto decimo saeculo floruit, repertos nuper nobis misit qui ad Bisontes spectant, bestias ferocissimas quae etiam nostras paludes peragrant:

Haec fera Litphanis longe saevissima silvis
   nascitur et fieri corpora tanta solet,
ut moriens si quando caput vi victa reclinet,
   tres sedeant inter cornua bina viri.
Tanta quidem cervix nondum satis ampla videri,
   si conferre velis cetera membra, potest.

Aliquid iucundum deprehendimus altero in pentametro, qui est

   tres sedeant inter cornua bina viri.

Nam quotienscumque in operibus poeticis (quoniam poetae sunt artifices numerorum) numeros legimus, et praecipue varios in eodem versu positos, suspicamur lusum quendam agi tam verborum quam numerorum sive pedum. Certe hoc in versu omnibus patet "bina" nomen adiectivum legendum esse cum eo, quod est "cornua," necnon "viri" cum epitheto "tres," sed ex altera parte negare non debemus verba quae sunt "bīnă vĭrī" (pedem choriambicum) sic collocata esse ut una legi possint: unde habemus:

   tres sedeant inter cornua "bina viri"

id est, tres (pedes choriambici) inter cornua sedent. Cornua, quamquam apud antiquos in ornamenta umbilicorum dicebantur, hic velim pro finibus versus accipere: nam verum est tres choriambos posse in versu hexametrico fieri, dummodo constet versus e ternis dactylis spondaeisque: nam dactylus cum spondaeo eundum numerum explet ac choriambus cui addita est una syllaba producta:

– ⏑ ⏑ + – – = – ⏑ ⏑ – + = – ⏑ ⏑ – –
dactylus + spondaeus = choriambus + syllaba = adonicus

Itaque id "bīnă vĭrī," quod est choriambus, potest ter poni uno in versu hexametrico, sive "inter cornua sedere" distichi capitis. Quid igitur in eiusdem distichi hexametro invenimus?

ut moriēns quandŏ caput victa reclīnet
– ⏑ ⏑ – – ⏑ ⏑ – – ⏑ ⏑ – –
choriambus syllaba choriambus syllaba choriambus + syllaba

Sic licet nobis dicere tres choriambos (tres pedes sicut "bīnă vĭrī") sedere in versu; sed cur hexameter pro capite habendus sit, ut inter eius cornua sedeant tres choriambi, explicandum videtur. Inspiciamus igitur distichon quod sequitur:

Tanta quidem cervix nondum satis ampla videri,
   si conferre velis cetera membra, potest.

Cervix infra caput sita "nondum satis ampla" videtur, cum aliis membris collata comparataque: id quod facile dici potest de pentametro, sicut Ovidius olim dixerat inferiorem versum uno pede surrepto fieri imparem. Itaque pentametri, quippe qui ex quinis potius quam senis pedibus constent, haud satis ampli videntur, si cum hexametris conferuntur; porro, ut hexameter supra pentametro sedet, sic etiam caput cervice innititur.

Quare suspicor his in versibus Hussovianum numeris ludentem dicere bisontis caput tam latum videri quam hexametrum, quod possit tres choriambos continere, et disticha elegiaca similia videri capiti et cervici bisontis: unde carmen ipsum pro re in carmine descripta intelligi potest.