2014-02-23

Nonnulla de Pasquillo

S 6992

Romae adhuc inveniri potest statua manca et deformis, cui nomen Italicum Pasquino, Latinum Pasquillum est impositum, et cui permulta carmina Italica et Latina per annos sunt apposita. Sed sexto decimo saeculo haec carmina, quae singulis annis in lucem a typographis edebantur, tunc Pontificem tunc Turcos vituperant, tunc mentulas laudant, quae omnia exspectaveris de carminibus a iuventute scriptis et coram tota urbe divulgatis: sed magis miranda videtur consuetudo, qua quotannis novis vestimentis, novis ornamentis, novo nomine honestabatur Pasquillus, quibus ille tunc Hercules, tunc Ianus, tunc Orpheus repraesentaret. Et pleraque carmina ad nostram aetatem servata has mutationes (etiam saepius quam statuae mutonem) memorant. Quorum hoc carmen videtur relatu praecipue dignum, quia aperte explicat nomen Pasquilli a Pascha ortum esse:

Iam mihi Pascha dedit sōlum inviolābile nōmen:
   hōc nōtus propriō semper in orbe fuī.
Sīc mihi mēns ūna est, ūna et faciēs, licet omnī
   vēre meum soleant hoc renovāsse caput:
Nunc mea Sāturnī, nunc Martis, nuncque Minērvæ,
   nunc erat Astrææ, nunc Veneris faciēs,
nunc Cererem, Genium, Phœbum finxēre Iovemque,
   et nunc Harpocratēs, nunc egŏ Iānus eram.
Ecce modo Herculeī torquent mea pectora fastūs
   ecce modo ambiguum Prōtea iam superō.
Sīc tibi, Rōma, caput variantur et undique sensūs
   et tua nī prōsit sancta columna perīs.

Sed, ne carmina maxime Romana praetermittam, alia exempla tria afferre volo:

Errastī cum mē contundere fēceris Hȳdram,
   nam Leŏ nunc rapidūs ēnse necandus erat.

Leo, certe, erat pontifex maximus eius nominis decimus. Cur autem producenda sit ultima syllaba nominis adiectivi, quod est "rapidus," non bene teneo: sed mira licentia utuntur hi poetae nominibus carentes—aut perperam saepe scripserunt.

Placent hi versus qui sequuntur, quia in pentametrorum parte prima non plenum invenimus hemistichion, sed aliquid brevius; pars autem posterior multo maior videtur quam esse debet, quod cum argumento carminis consentaneum videtur:

Herculeās in fronte gerō nōn Hercule dignās
   vīrēs: nam multō pēne superbus erat.
At tū quem cernīs, parte est rōbustior omnī
   sōlum, quā gaudent fœmina vīrque simul.

Et, in merae Italorum elegantiae exemplum:

Ēbrius hāc semper Pasquillus sēde quiēscit
   commovet ingentēs testiculōsque suōs.

Sed carminibus etiam anteponenda sunt colloquia, mea quidem sententia:

:)

2014-02-20

De lingua Latina recte enuntianda

IMG 1543

Valahfridus Stroh, qui antea duas series orationum de historia litterarum Latinarum et de eloquentiae Graecae et Romanae historia in lucem ediderat sua in pagina interretiali, nunc tertiam seriem (de lingua Latina recte enuntianda) et quartam novissimam (de Senecae [Taediosioris] tragoediis) divulgavit. Itaque tertiam seriem invenies in formam facilem redditam, quae "podcast" dicitur, ad has inscriptiones:

De Latinae linguae pronuntiatione

Quartam seriem postea curabo: sed Morpheus me iam vocat.

2014-02-10

De negotiosis speculatoribus Hispanice fabulantibus

NewImage

Nuperrime nuntiatum est novum quoddam virus sive programma ordinatrale, quo speculatores possent munimenta electronica cuiuslibet hominis depugnare et omnia eius secretissima documenta perlegere, repertum esse a societate rerum electronicarum perita c.n. Kaspersky. Quod virus, in quod nomen "Personae" imposuerunt Kasperskienses, videtur regimina ministrosque publicos et praecipue legatos et oratores legationis obeundae causa in alienas terras missos adoriri rationibus antea ignotis atque adeo abstrusis difficilibusque, quae ferantur a peritissimis omnium gentium—etiam callidioribus quam Sinensibus—esse excogitatae. Nec liquet quod regimen culpandum sit ob hanc novissimam pestem electronicam, sed quaedam indicia apparent:

  1. Qui virus speculatorium scripserunt, ii Hispanice loqui videntur, cum nonnulla verba Hispanica intra programmatis viscera reperta sint: inter alias voces, "Careto," id est "Persona," legitur.
  2. Qui virus regebat praecipue voluit eius vim in Brasiliam et Marochum et Britanniam intendere.

Quaenam gens rerum electronicarum perita et Hispanice loquitur et praecipue vult Marochenses et Brasilienses et Britannos perscrutari? Certe non Sinenses, nec Russi, nec alii qui statim ad mentem veniunt… videtur igitur aenigma esse elephantina magnitudine, quod nemo nisi venator acutissima mente praeditus potest enodare.

2014-02-09

De camelopardali occiso

NewImage

Hafinae in vivario θηροτρόφοι facti sunt θηροφονῆς, et camelopardalem, Marium nomine, integrum et valentem et nullo morbo afflictum, interfecerunt. Nonnullae societates, ad salutem animantium promovendam institutae, auxilium promiserunt et enixe supplicaverunt ut sibi licerent locum quendam invenire ubi Marius posset auras vitales ducere seiunctus a saevitia Danorum, sed frustra: nam hodie clavus per caput camelopardalis est percussus. Clavum ferreum adhibuerunt Dani potius quam venenum indolore, quia carnem, qua alia animantia in vivario pasturi sint, inquinare noluerunt. Marii mortui vitalia, antequam leonibus tradita sunt, medici inspexerunt coram diurnariis et pueris.

Vixit Marius annum et semis.

NewImage

2014-02-07

De quibusdam versibus apud Helenam Waddell repertis, quorum auctor fuerat ignotus

Mihi puero parentes olim dono dederunt librum, cui titulus Plures versus Latini: a Vergilio usque ad Miltonem, a Helena Waddell versi. Qui etiam hodie venalis est, eadem imagine in tegumento ornatus, sed pretio magnopere aucto, ut fit cum decursu temporis et deminuto nummorum valore. Non autem tantum gaudium hodie mihi affert, quanto olim puerum prorsus illitteratum delectavit: nam carmina Latina Anglice versa nunc molesta videntur neque ullatenus studium mihi movent, cum carmina ipsa Latina Latine legere multo malim. Sed una pars illius libri semper haerebat in animo, non solum propter aenigma, quod praebuit unum carmen Anglice versum cuius fons et origo Latina post Helenam illam Waddell vita defunctam editoribus ignota iaceret, sed etiam propter fortitudinem sententiarum, quibus nihil aliud puer et nullius nisi Anglici sermonis peritus offenderam tam dignum admiratione.

Hac nocte casu in eosdem versus incidi, sed Latine scriptos, in specimine operis Moralis Philosophiae venerabilis Hildeberti, quod lector reperiet in libro Sententiae M. Terentii Varronis maiori ex parte ineditae ex codice ms. bibliothecae Seminarii Patavini inscripto, quem in lucem edidit Vincentius Devit; sed etiam illud opus, quod suspicor Helenam Wadell secutam esse, ex fonte antiquore manat, videlicet ex opere, cui titulus De Remediis Fortuitorum. Illud nonnulli quondam voluerunt, et nonnulli adhuc volunt, Senecae illi ascribere, quem soleo "taediosiorem" appellare; quod si Seneca filius libellum De Remediis Fortuitorum composuit, maioris eum habebit puer ille illiteratus, qui adhuc in corde mihi latitat.

Verba Hildeberti:

Timor
Morieris.
Securitas
Lucanus:
Mors ultima poena
Non metuenda viris.
Timor
Morieris.
Securitas
Mortem non effugit et qui distulit.
Timor
Morieris.
Securitas
Nec primus, nec ultimus. Multi me antecesserunt, multi me sequentur.
Timor
Morieris.
Securitas
Hic est finis humani officii.
Timor
Morieris.
Securitas
Scio me esse animal rationale et mortale.
Timor
Morieris.
Securitas
Nil grave, quod semel.
Timor
Morieris.
Securitas
Hac conditione omnia gignuntur, ut quidquid coepit, desinat.
Timor
Morieris.
Securitas
Nemo mortalis istud mihi minari potest.
Timor
Morieris, decollaberis.
Securitas
Nil refert an celeriter moriar, an paulatim.
Timor
Saepe ferieris, et multi gladii convertentur in te.
Securitas
Nil refert, quam multa sint vulnera, unum solum est mortiferum…
Timor
Iuvenis morieris.
Securitas
Optimum est mori priusquem optes, ut ait Iuvenalis: Poena diu viventibus ut renovata etc.

Nil aliud Hildeberti apud Devit legitur, pro dolor; sed similia in De Remediis Fortuitorum exstant. Quibusdam in locis, Helena Waddell videtur magis ad Senecam (qui fertur) respexisse, et unus versus Hildeberti deest Helenae, videlicet:

Timor
Morieris
Securitas
Nemo mortalis istud mihi minari potest.

2014-02-06

De cane a latronibus capto

Nonnumquam fit ut latrones Mahometani, qui Talibani (quae vox Afganorum sermone sibi vult 'discipuli') dicuntur, pelliculas cinematographicas per rete universale, et praecipue apud Twitter, divulgent quibus iactent se milites vel cives vel diurnarios cepisse. Nonnumquam dicunt se pro pretio redemptionis captivum liberaturos, nonnumquam mortem cruciatusve minantes captivum cogunt suam patriam denuntiare, nonnumquam etiam captivi caput machaera abscindunt: sunt enim in barbarie varios gradus. Numquam autem, quod sciam, factum est ut tali modo tractaretur captivus canis: sed novum quoddam scelus cotidie excogitatur.

Canis Mechliniensis sive Belgicus, aliquatenus animo confusus et catena vinctus, ostenditur manu circumdatus latronum, qui triumphali superbia clamitant "Deus nobis certantibus dedit victoriam!" Quorum orator, Zabiulla Muiahid, nuperrime diurnariis dixit canem captum esse in provincia Laghman appellata paulo ante festum diem natalicium Christi, nonnullis instrumentis electricis esse instructum; inter quae diurnariis videntur fuisse et lampas et machinula qua locus certissime designetur per signa radiophonica satellitibus caelestibus missa. Una cum cane cepisse latrones arma nonnulla, quae diopteris instructa sint quibus non nisi electissimi milites, et praecipue Americani et Britanni, utantur, satis constat.

Cuias autem sit canis ambigitur: nam Talibani, perfidi latrones, dictitabant fidelem canem magni momenti habitum esse ab Americanis, qui nomen Tribuni in eum imposuissent. Negant vero Americani canem fuisse suum, sed suspicantur Britannum potius esse, cum compertum habeant quosdam Britannos eo die in insidias Talibanorum incidisse, unum militem Richardum Holloway nomine desiderare, canem amisisse. Unde verisimile videtur Richardus ille fuisse, cuius curae et diligentiae canis commendatus est: nam milites adeo diligunt et summo studio suos canes curant, ut non nisi sua morte possint ab amicis tam fidelibus quam caudatis dirimi.

Immo canes cum suis militibus solent de aeroplanis autogyrisve caelitus descendere (quod canis captus fecisse videtur, qui in pellicula ostendatur vestem gerens qua per funum delabi de autogryo possit), et, si in proelio vulnerantur, eodem modo atque humani milites ad castorum valetudinarium autogyris deducuntur, ubi eadem cura sanantur atque homines; si fortiter faciunt, aeque atque homines praemiis nomismatibusque honestantur.

NewImage

Canis cum suo milite caelitus delabitur.

Quod a perfidis latronibus dicitur de canis nomine, ex quadam parte videtur verum esse: sed verisimile est "Tribunum" non fuisse canis nomen, sed honorem sive munus militare: nam apud Americanos saltem, quare suspicor etiam apud Britannos idem fieri, canis, cum militis curae creditur, tunc gradum superiorem attingit quam miles ipse, ut homo meminerit cani fidelem observantiam praestare: sic canis optionis honoris commendatur corniculari, vel optioni canis locumtenentis honore ornatus. Richardus Holloway centurionatum adeptus erat, canis tribunatum.

An vivat canis tribunicius, nemo scit nisi latrones Talibani. Satis autem constat, quam fideliter suos canes diligant milites nostri, tanto in odio Talebani habent canes, quippe quos impuros dicant et nonnulli rabidiores sectatores Mahometi censeant occidendos.

Restat autem quaedam spes: nam anno bismillesimo octavo canis nigra et Laboratoria, Sarbi nomine, ortu Australiana, ab Afganis capta erat. Americani et Australiani dicunt eam inventam esse a quodam milite electo, quem "Ioannem" (nomine fortasse ficto) perhibent; sed senes Afgani hanc rem diurnariis longe aliter narraverunt. Secundum eos, Sarbi ab insidiatoribus captam in deliciis habebat Mulla Hamdulla, praefectus Talibanorum qui in regione Cas Oruzgan vulgo dicta pollebat. Hamdulla superbia tumens canem ostentationis causa quocumque secum attulit, sed Australiani aegre ferebant canem amissam: quare primum patrem Hamdullae ceperunt, quem pro cane nuntiaverunt se tradere velle. Hambdullae subirascens negavit, cum nollet tropaeum suae superbiae perdere ut patrem redimeret. Dein vero Australiani per Americanos, qui prope erant, pecuniam promiserunt: et avarita superbiam Hamdullae adeo devicit, ut ille canem misit cum legato, qui permagnum pretium peteret. Americani canem apud se retinuerunt et plumbeos quosdam nummos quasi ludibrio causa cum legato remiserunt; sed illa tantum a senibus Afganis dicuntur. Utcumque se ea res habuit, Sarbi in Australiam reducta est atque honestata est cruce purpureo, quippe quae fortiter fecisset.

NewImage

Sarbi cruce purpureo decorata.

2014-02-05

Puella numquam a scopo aberrans

Mille sī distat gradibus remōtus,
ferreus mīles teneræ puellæ,
quæ bene armātast, ratiōne nullā
est metuendus

cum dioptēr sit novus experītīs
apparātus nunc, ope cūius ōmnēs
virginēs possint fierī Minervæ
armipotentēs.

At quid artis est? Ubi prisca virtūs
Annulæ Oakley, sine computātrō
quæ papȳrī tunc aciem solēbat
glande ferīre?

2014-02-03

De Iroquiis, locus ex Historiae Canadensis libro quinto sumptus

Cum Iconoclastes de "Irocesianis," quos suspicor esse Iroquios, mentionem fecerit, non absonum neque absurdum videtur locum festivum, de Greuxii Historiae Canadensis seu Novae-Franciae libris decem sumptum, unde discimus quales fuerint Iroquii, hic apponere:

SauvageIroquois

"Iroquius barbarus" a Iacobo Grasset de Saint-Sauveur (anno 1796º) depictus

Iroquiorum in captivos saeva crudelitas

Cum haec tam praeclare procederent, augereturque placidissime in dies Neophytorum tum numerus tum ardor fidei, si non risum, solidam saltem sinceramque laetitiam tumultu primum, mox dolore miscuerunt feri Iroquii. Ac per hiemem quidem profecti erant ducenti, eo consilio, ut et Gallos fatigarent et opprimerent indigenas. Duas in turmas divisi, diversi perrexere, alteri Trifluvium versus: ad Algonquiniorum Insulam alteri.

Priores impressionem nullam tum quidem fecere, quod duroum Praefectorum e praecipuis iisdem, et fortissimis, mortuis in itinere, molestum eventum malum omen interpretari, aleae se certaminis committere noluerunt. Posteriores, per glaciem nivesque progressi, devenere ad Insulam, incolarumque familias aliquot oppressere, incautos per somnum aggressi; caesis nonnullis, vivos abduxere quotquot potuerunt. Ex iis evasere brevi duo, e quibus primo cognitum de clade, longo post intervallo feminae duae, ex quibus haec rescita.

Cum impestiva nocte irruissent hostes, stratos somno nullo negotio capiunt: interfecti tamen generosiores aliquot, qui ad horrendos illorum clamores expergefacti, ad arma trepide confugerant: ceteri tum viri, tum feminae, imbecillisque turba infantium, contiecti in vincula. Et quoniam lupos, vel tigrides potius, dira urgebat fames, convivium illico apparant, at Polyphemi.

Cum hi aquam attulissent, illi congessissent ligna, ahena alii locant continuo, non bubula replenda, aut vervecina, sed humanis interemptorum carnibus. Caesorum corpora secant membratim: tum crura, pedes, bracchia, capita, armos nullo discrimine coniiciunt in lebetes: quantaque comploratione superstitium captivorum, tanto immanis naturae tripudio cuncta elixant coram. Ubi sat coctae visae inhumanae dapes, accingunt se ad lanienam anthropophagi: ut quidque occurrebat, ita vorant: femora, pectus, penetralia. Fuere qui ossa perfringerent, ad medullae mollitudinem extrahendam: quique ex cranio cerebrum educerent, ante ora coniugum filiorumque tristi lamento feralem prosequentium crudelitatem.

Inter haec cum diluxisset, dant se itineri truculenti victores, captivos prae se, ceu gregem armentumve agentes, insultantesque infelicibus: femina, Kichenigɣkɣc nomine cum agmen sequi nequiret, mortua statim est. Huius sortem sibi quotquot erant, concupiscerent aliae, si per Baptismum regeneratae essent: verum, nondum initiatas ea torquebat cogitatio, "Quid me in perpetuum fiet, si hoc statu e vivis excessero?" Tres erant ex toto numero matres, quae singulae singulos lactabant filolos, mensium duorum. Vix aliquantulum itineris confectum erat, cum ab ubere ab immanibus rapiuntur infantuli, et exemplo dirissimae immanitatis, usurpatae forte numquam, in matrum oculis vivi spirantesque infiguntur verubus torrenturque. Ubi ardores ignium persensere insontes victimae, cum immensis vagitibus potius quam clamoribus, oculos, qua licebat, retorquebant ad matres, quasi opem imploraturi. Et ruissent quidem illae medios in enses, confodiendae cum filiolis, si per vincula licuisset; sed cum manus arcerent funes, pedes Barbari retinerent, ne accedere liceret propius. Quod reliquum erat, oculi lacrymis tantos cruciatus prosequebantur: lingua in has intrepide soluta voces, "Occidite, occidite, scelesti, si tanta vos tenet immanitas, occidite immerentes: nec vos pudet, fera monstra, ea crudelitate pascere oculos? Qua tandem unquam in re vos haec aetatula violavit?" At nihilo secius fera portenta postquam vitam denique demerent lenti ignes, e verubus extractos coniiciunt in ahenum nondum coctos satis: tum apte ad ingluviem elixos, in conspectu matrum vorant.

His peractis, iter repetunt crudeles victores, eadem ubique truculentae importunitatis significatione. Huic ut se subduceret, dirissimisque qui impendebant cruciatibus, infelix e captivarum numero femina, interstitium nacta in fluvio, cuius ad ripas procedebat agmen, haud dum concretum glacie, in profluentem se praeceps per desperationem deiecit, ac gurgite hausta est. Cum extitisset tamen ex undis spirans adhuc, accurrunt Iroquii, non servandae vitae studio, sed mortem longe crudeliorem allaturi: verum, cum iam animam ageret, enectae fustibus calvarium detrahunt, auferuntque pro trophaeo.

Iam ubi ad fines Iroquii soli perventum, iussi antecedere iuvenes duo, qui de totius agminis propinquo adventu significarent suis. Laeto cantu ubique personante, dum alii feralis supplicii instrumenta parant, obviam victoribus processere nonnulli, nec viri modo, sed etiam feminae: hi gratulatri victoribus, illae Indico frumento graves, et aliquo alio commeatu: horum in gratiam saltare de more iussi captivi, tum viri, tum feminae.

Postridie perventum est ad pagum primum regionis: hic horrendo spectauclo casam ingentem vident captivi, distributis hac illac rogis, saeva incendia minitantem. Convolarat incredibilis multitudo virorum, mulierum, infantium: hi inconditis ululatibus adventantes excipiunt, et scilicet ingredientes tundunt fustibus, tum arctissime funibus stringunt, ad carpum, acerrimo cum sensu doloris. Incidunt deinde bracchia, terga, humeros: digitorum partem amputant, his plurium, illis pauciorum, nec gladiolo sed squama piscis cuiusdam, quo lentius tormentum esset, atque adeo doloris vis atrocior. Quae mulier haec referebat, ei recisus est, vel contusus potius, pollex uterque, tum oblatus infelici, suas ut ipsius carnes manderet: recusavit tamen, mortem se quamlibet perpessuram asserens potius, quam fero ludibrio crudeles spectantium oculos pasceret. Secundum primam illam salutationem (fuere haec enim tantum praeludia cruciatuum) … [et ita porro, nam auctor noster non false dixit haec tantum praeludia fuisse]

Sat superque de festivitate Iroquiorum.

Nonnulla hac in relatione studium mihi movent:

  • Nulla vox oratione recta refertur nisi mulierum: quod aliquatenus illi rationi interpretandi adversatur, qua solemus dicere in narrationibus mulierum voces supprimi vel tolli, ne liceat nisi virorum, sive patriarchiae ut dicitur, auctoritati loqui: sed apud declamatores saepissime fit ut feminarum voces referantur (vel referri fingantur), ut πάθος augeatur. Sic etiam hoc in loco, feminarum voces misericordiam movent lectoribus.
  • Saepe in historiis novi orbis terrarum, cum auctor ipse, qui res gestas litteris tradit, non potuerit omnia videre, inducitur testis, cuius narratio (sine dubio aliquatenus amplificata) in historiam inseratur sive, ut fortasse felicius dicitur, intexatur: qui testes saepe sunt vel pueri (sicut pedisequus ille apud Calevtonem) vel feminae (ut hic fertur), si clades immanes et atroces describuntur. Quod ad mentem quodammodo vocat Fabios illos, qui in Livii secundo et Ovidii secundo Fastorum omnes sunt a Veiensibus caesi nisi quod puer impubes et adhuc non utilis armis / unus de Fabia gente relictus erat.
  • In quadam historia Floridae, Indi sive aborigines adeo saepe dicuntur tripudiare, ut credas eos nescire aliter huc illuc sese movere. Hi Iroquii quoque tripudiis gaudent, sed more multo minus iucundo.
  • Quod ad orthographiam pertinet, maxime cupio discere quid sibi velit littera illa, quae est ɣ: cuius forma me summonet de Graecorum littera duplici, qua litterae ο et υ coniunctae scribuntur.
  • Anthropophagi: ubinam non reperiuntur?